LawGrids logoLAWGRIDS.ORG

The DAV University Act, 2012.

Punjab Act

The text of this Act is shown as one document.

Full text

PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 619 EXTRAORDINARY Published by Authority CHANDIGARH, TUESDAY, OCTOBER 28, 2025 (KARTIKA 6, 1947 SAKA) ftXkBe nB[[g{oe wIw{B gzB/ Gkr I n?eN 1H gzikp ;kJheb^foePk (b;z; dk ftfB:wB) n?eN, 1976 (1976 dk gzikp n?eN BzH 41) 2H vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh n?eN, 2012 (2013 dk gzikp n?eN BzH 14) Gkr II nkovhB? A; e'Jh BjhA Gkr III nXhB ftXkBekoh e'Jh BjhA Gkr IV do[[;sh gouhnK, g[[Bo gqekPBktK ns/ pdb/ gzB/ e'Jh BjhA ( clxx ) ... 619-621 ______ ... 623-646 PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 620 619 ਸੰਖੇਪ ਨ� ਅਤੇ ਅਰੰਭ । ਪਿਰਭਾਸ਼ਾਵ� । Gkr^I gzikp ;oeko PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 621620 ਸਾਈਕਲ-ਿਰਕਿਸ਼ਆਂ ਲਈ ਲਸੰਸ । ਛੋਟ । ਡੰਨ । PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 622 3540/10-2025/Pb. Govt. Press, S.A.S. Nagar 621 ਜ਼ਬਤੀ । ਿਨਯਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ । PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 623 vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh n?eN, 2012 (2013 dk gzikp n?eN BzL 14) gzikp oki ftZu g/;a/to, vkeNoh, dzde ftfrnkB, fJzihBhnfozr, T[;koh ebk, dtkykBk, nk:{ot/d, j'fwUg?Eh, gqpzXB, ezfgT{No ftfrnkB, Bof;zr f;Zfynk, ekB{zB, Xkofwe nfXn?B, Gk;ak ns/ ;kfjs, whvhnk ns/ ebk gqdo;aB, fviakJhB, j'Nb gqpzXB, J/no bkJhB, ;?o^;gkNk, fotkia fviakJhB, ;zihtsk ns/ wbNhwhvhnk, g?ok^w?vheb, bfbs ebk, BkNe ns/ ;zrhs, ;wkie ftfrnkB ns/ ftjkoe ftfrnkB Bkb T[ZGod/ ftf;anK fit/A fe o'p'fNe;, ;{uBk seBkb'ih, pDktNh p[ZXh, pkfJUN?eBkb'ih, B?B'N?eBkb'ih, tksktoD ftfrnkB ns/ tksktoD, wB[Zyh nfXeko, n"os nfXn?B, feZsk ns/ j[Bo ftek; s/ fXnkB e/Ados eod/ j'J/ ns/ fJ; Bkb ;pzXs iK T[; d/ nB[;zre wkwfbnK ;w/s T[u/oh f;Zfynk d/ y/so ftZu f;Zfynk, y'i, ;bkjekoh ns/ nfXnkgB ns/ ;pzXs ;orowhnK dh ftt;Ek eoB d/ gq:'iBK Bkb vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh d/ BK Bkb ikDh ikD tkbh fJZe :{Bhtof;Nh ;Ekgs ns/ fBrws eoB bJh fJZe n?eNl Gkr^I gzikp ;oeko PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 624 id'A fe dfJnkBzd n?Arb' t?fde ekbi NoZ;N ns/ gqpzXB ;';kfJNh, BthA fdZbh B/ fJ; dh ekoiekoh p"vh, vhH J/H thH ekbi gqpzXeh ew/Nh, BthA fdZbh okjhA gzikp fBZih :{Bhtof;Nh Bhsh, 2010 d/ nkXko s/ gzikp oki ftZu ;t?̂ ftZsh g';aD Bkb T[u/oh f;Zfynk d/ ;ko/ gZXoK s/ ;ko/ ;w:'rsk torK ftZu ftt;Ek eoB ;pzXh :{Bhtof;Nh ;Ekgs eoB bJh oki ;oeko B{z sithia g/;a ehsh rJh ;hl id'A fe oki ;oeko T[es do;kJh rJh ;';kfJNh dh sithia B{z fXnkB Bkb ftukod/ j'J/ fJ; Bshi/ s/ gj[zuh fe T[es ;';kfJNh :{Bhtof;Nh ;Ekgs eoB ns/ T[; B{z ubkT[D d/ :'r j? ns/ fJ; nB[;ko jh oki ;oeko tZb'A T[es do;kJh rJh gqkJht/N :{Bhtof;Nh ;Ekgs eoB bJh T[BQK dh sithia gqtkB eo bJh rJh j?l ns/ id'A fe T[es jtkbk ehs/ rJ/ jkbksK ftZu, T[go'es do;kJ/ rJ/ gq:'iBK bJh vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh dh ;EkgBk eoBh T[fus ;wMh iKdh j?. Gkos rDoki d/ so/jmt/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[nkok j/m^fby/ nB[;ko fJj n?eN pD/L^ 1H (1) fJ; n?eN B{z vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh n?eN, 2012 fejk ik ;e/rk. (2) fJj nes{po, 2012 d/ gZuht/A fdB B{z ns/ s'A Bkcaia ;wfMnk ikt/rk. 2H fJ; n?eN ftZu, i/ gq;zr j'o soQK Bk b'V/,^ (T) ‘nekdfwe e"A;b’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dh nekdfwe e"A;bl (n) ‘nEkoNhnK’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnKl (J) ‘gqpzX^p'ov’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk gqpzX p'ovl (;) ‘e?Ag;’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh d/ e?Ag; fi; ftZu T[; s'A d{o e?Ag;, d{o e?Ag; nfXn?B e/Ado, d{i/ d/;aK ftZu e?Ag;, d{i/ d/;aK ftZu nfXn?B e/Ado ns/ d{oh f;Zfynk e/Ado ns/ f;Zfynk dh nkB^bkJhB ftXh ;akwb j?l (j) ‘u/now?B’ dk wsbp j? ;';kfJNh dk u/now?Bl (e) ‘uK;bo’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk uK;bol (y) ‘w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekohl ;zy/g BK ns/ nozG. gfoGk;aktK. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 625 (r) ‘vhB’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk vhBl (x) ‘ekoiekoh vkfJo?eNo’ dk wsbp j? :{Btof;Nh dk ekoiekoh vkfJo?eNol (C) ‘ftZs ew/Nh’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dh ftZs ew/Nhl (u) ‘;ak;e p"vh’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dh ;ak;e p"vhl (S) ‘;z;Ek’ dk wsbp j? e?Ag; nzdo ;fEs :{Bhtof;Nh d[nkok ubkJh ik ojh iK gqpzX ehsh rJh e'Jh ;z;Ek iK fJz;NhfuT{N iK ekbi iK nekdfwe e/Ado iK nekdfwe e/Ado (i' fe;/ th BK Bkb ikfDnk iKdk j't/)l (i) ‘w[eZoo’ dk wsbp j? gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d[nkok w[eZoo ehsk frnkl (M) ‘ofi;Noko’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk ofi;Nokol (R) ‘;';kfJNh’ dk wsbp j? ;';kfJNh ofi;NoheoB n?eN, 1860 (1860 dk e/Adoh n?eN BzL XXI) nXhB ofi;No;[adk dfJnkBzd n?Arb' t?fde ekbi NoZ;N ns/ gqpzXB ;';kfJNh, BthA fdZbhl (N) ‘oki ;oeko' dk wsbp j? gzikp oki dh ;oekol (m) ‘gqftXkBK’, ‘nkovhB?A;K’ ns/ ‘ftfB:wK’ dk wsbp j? fJ; n?eN nXhB fJ; d[nkok pDkJ/ :{Bhtof;Nh d/ ‘gqftXkB’, ‘nkovhB?A;’ ns/ ‘ftfB:w’l (v) ‘nfXnkge’, fi; ftZu gq'c?a;o, ohvo, n?;';hJ/N gq'ca?;o, ;jkfJe gq'ca?;o, b?euoko ns/ e'Jh nfijk j'o ftnesh i' :{Bhtof;Nh iK fJ; dhnK fe;/ ;z;EktK ftZu g{oBekbh iK nzsoekbh nkXko s/ f;Zfynk fdzdk j?, ;akwb jBl (Y) ‘:{Bhtof;Nh’ dk wsbp j? fJ; n?eN dh Xkok 3 nXhB ;Ekgs vhH J/H thH :{Bhtof;Nhl (D) ‘tkJh;^uK;bo’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk tkJh;^uK;bol ns/ (s) ‘ftfiaNo’ dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk ftfiaNo. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 626 3H (1) gzikp oki ftZu vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh d/ BK Bkb fJZe gqkJht/N :{Bhtof;Nh ;Ekgs ehsh ikt/rh. (2) :{Bhtof;Nh fJ; n?eN d/ T[gpzXK dh nB[;kosk ftZu ;';kfJNh d[nkok ubkJh ns/ T[; d[nkok T[;dk gqpzX ehsk ikt/rk. (3) :{Bhtof;Nh T[g^Xkok (1) ftZu fiaeo ehs/ BK d[nkok fJZe fBrws p"vh j't/rh ns/ fJ; dk ;dhth T[sokfXeko j't/rk ns/ fJ; dh fJZe ;KMh w[jo j't/rh. fJ; e'b u[ZethA ns/ nu[ZethA d't/A soQK dhnK ;zgZshnK B{z nois eoB, XkoB eoB, T[; dk fBp/Vk eoB ns/ w[nkfJdk eoB dh ;aesh j't/rh ns/ T[es BK Bkb T[j dktk eo ;e/rh ns/ T[; s/ dktk ehsk ik ;e/rk. (4) :{Bhtof;Nh dk w[Zy dcaso fgzv ;ow;sg[o, ibzXo^gmkBe'N ok;aNoh wkor, fiabQk ibzXo fty/ j't/rk. (5) :{Bhtof;Nh ;t?̂ ftZs g';aD j't/rh ns/ fJj oki ;oeko gk;'A e'Jh rqKN iK fe;/ j'o ftZsh ;jkfJsk gqkgs eoB bJh jZedko BjhA j't/rh. 4H :{Bhtof;Nh d/ j/m^fby/ T[d/;a j'Dr/,^ (i) nfXn?B, y'i, ;bkjekoh ns/ nfXnkgB bJh T[gpzX pDkT[Dk ns/ T[u/oh f;Zfynk d/ ;ko/ gZXoK s/ e'o;K B{z Pa[o{ eoBk fi; ftZu g/;a/to, dzde vkeNoh ftfrnkB, fJzihBhnfozr, T[;koh ebk, ckow/;h, nk:{ot?d, j'fwUg?Eh, gqpzXeh, ezfgT{No, ;kfJz;, Bof;zr f;Zfynk, ekB{zB, Xkofwe nfXn?B, Gk;aktK ns/ ;kfjs, whvhnk ns/ gqdo;aBh ebktK, fviakJhB, j'Nb gqpzX, J/no^bkJhB, ;?o^;gkNk, fotkia^fviakJhB, ;zihtsk ns/ wbNhwhvhnk, g?okw?vheb, bfbs ebk, BkNe ebk ns/ ;zrhs, ;wki ftfrnkB ns/ ftjkoe ftfrnkB Bkb T[ZGod/ ftf;anK fit/A fe o'p'fNe;, ;{uBk seBkb'ih, pDktNh p[ZXh, pkfJUN?eBkb'ih, B?B'N?eBkb'ih, tksktoB ftfrnkB ns/ tksktoB, wB[Zyh nfXeko, n"os nfXn?B, feZsk ns/ j[Bo ftek; ;akwb j? ns/ T[; Bkb i[V/ iK nB[;zre nfXn?B d/ T[gpzXK bJh T[gpzX eoBkl (ii) gzikp oki B{z ft;at gZXo s/ frnkB dk fJZe w'joh e/Ado pDkT[D dh fdq;aNh Bkb fJZe frnkB ;wki d/ T[Gko gqsh ;jkfJe j'Dkl (iii) :{Bhtof;Nh d/ rq?i{J/NK dh S/sh ns/ ;[uko{ gb/;w?AN B{z ;[fB;afus :{Bhtof;Nh dh ;EkgBk. :{Bhtof;Nh d/ T[d/;a. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 627 eoB dh fdq;aNh Bkb T[d:'r nkXkos g/;a/to e'o; B{z T[GkoB bJh T[d:'r Bkb ;zgoe ns/ ;fj:'r pDkJh oZy e/ T[d:'r nekdfwe fJzNoc/; B{z T[s;akfjs eoBkl ns/ (iv) frnkB c?bkT[Dk sK i' fJ; B{z ;wki d/ jo ;so sZe gj[zu:'r pDkfJnk ik ;e/. 5H :{Bhtof;Nh dhnK j/m^fbyhnK ;aeshnK ns/ ekieko j'Dr/ i' fe T[; d[nkok iK T[; d/ nfXekohnK ns/ nEkoNhnK d[nkok tos'A ehs/ ikDr/ ns/ fBGkJ/ ikDr/, noEksL^ (i) nfXn?B, nfXnkgB, y'i, ;bkj^w;ato/ d/ e'o;K (gkmeqw B{z ngDkT[D ns/ fJ; B{z nkX[fBe pDkT[D ;w/s) ns/ fJBQK e'o;K Bkb ;pzXs nkBbkJhB f;Zfynk dhnK ftXhnK ;w/s, otkfJsh ns/ Bkb^Bkb Bt/A BthBekoh ftXhnK okjhA ;zpZXheoB gqdkB eoB bJh ;ko/ T[gkn eoB/ ns/ T[gpzX eoB/l (ii) vkeNo/N, wk;Noia, fvrohnK, fvgb'w/, ;oNhfce/N, n?tkov, ro/v, doi/ ns/ nekdfwe T[gkXhnK gqdkB ns/ d/D bJh ;z;fEs eoBkl (iii) ;zpZXheoB gqdkB eoBk ns/ vkeNo/N, wk;Noia, fvrohnK, fvgb'w/ ns/ ;oNhfce/N d/Dk iK d/D bJh gqhfynktK eotkT[Dkl (iv) fit/A fe :{Bhtof;Nh d[nkok fJ; d/ e?Ag; iK fJ; dhnK ;z;EktK B{z b'VhAdk j't/ T[; nB[;ko gq'ca?;o, n?;';hJ/N gq'ca?;o, ;jkfJe gq'ca?;o, ohvo, b?euoko iK fJ; d/ pokpo d/ fe;/ j'o nj[d/ B{z ;z;fEs ns/ gqdkB eoBk ns/ nfij/ s"o s/ ftneshnK dh fB:[esh eoBhl (v) c?b'f;agK, tiahca/, ftfdnkoEh^tihca/, gqdo;aBh ;z;fEs eoBk ns/ gqdkB eoBk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/l (vi) T[BQK ftfdnkoEhnK B{z fiBQK tZb'A nz;ae iK g{oB s"o s/ fe;/ d{;oh wkBsk gqkgs :{Bhtof;Nh, p'ov iK gfo;ad iK Gkos ftZu iK pd/;a ftZu fe;/ j'o ;aestkB nEkoNh s'A e'o; g{o/ ehs/ rJ/ jB, T[jBK dhnK fvrohnK, fvgb'w/ ns/ ;oNhfce/NK B{z pokposk gqdkB eoBhl :{Bhtof;Nh dhnK ;aeshnK ns/ ekieko. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 628 (vii) e?Ag;K B{z ;Ekgs eoB ns/ T[jBK d/ ;zpZXheoB bJh ;ko/ iao{oh T[gkn eoB/l (viii) e/Adoh bkfJpo/oh, ftGkrh bkfJpo/ohnK, nikfJp^xo ns/ ;wtosh wkwfbnK B{z ;Ekgs eoBkl (ix) nfijhnK cah;K ns/ j'o yofunK dh wzr eoBh, fit/A w[eZoo ehsk ikt/l (x) :{Bhtof;Nh d/ gZy ftZu f;oi/ rJ/ NoZ;NK ns/ fJzv'w?AN B{z XkoD eoBk, T[BQK dk gqpzX eoBk ns/ T[BQK B{z ubkT[Dkl (xi) wkB^noE fvrohnK ;z;fEs ns/ gqdkB eoBhnK, fit/A w[eZoo ehsk ikt/l (xii) nekdfwe T[Zswsk dhnK feosK B{z SkgDk ns/ gqekf;as eoBk ns/ T[Zswsk dhnK u/noK ;Ekgs eoBkl (xiii) ;wki d/ f;Zfyne s"o s/ gZSV/ ;so ftZu f;Zfyne ;j{bsK d/ gq;ko bJh ft;a/;a T[gkn eoB/l (xiv) y/vK ns/ ;?fBe ebK B{z T[s;akfjs eoBk ns/ gqc[Zbs eoBkl (xv) seBheh, gqpzXeh, wfB;Nhohnb ns/ j'o iao{oh nk;kwhnK dh f;oiBk eoBk ns/ T[BQK s/ fB:[eshnK eoBkl (xvi) :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB ns/ j'o e/Adoh, oki J/iz;hnK iK fe;/ j'o ftnesh iK ;zrmB gk;'A rqKNK gqkgs eoBhnKl (xvii)Gkosh ns/ ftd/;ah eoz;hnK ftZu s'jca/, dkB ;theko ns/ gqkgs eoB/ ns/ eoia/ ns/ g/;arhnK b?DhnKl (xviii)T[d:'r, eko'pko ns/ ;wtorh ftf;anK d/ pko/ ftZu go;go s"o s/ ;theko:'r fBpzXBK ns/ ;aosK ’s/ y'i gq'i?eNK ns/ ;bkjekoh dk fiazwk b?Dkl (xix) :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z f;o/ ukVQB bJh gqftXkB, nkovhB?A; ns/ ftfB:w pDkT[D/l (xx) :{Bhtof;Nh d/ nfXnkgeK, ftfdnkoEhnK ns/ eowukohnK dh ;ya;hns ftek; bJh gkmeqw s'A pkjobhnK ;orowhnK B{z T[s;akfjs ns/ gqc[Zbs eoBkl PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 629 (xxi) go;go nkXko s/ j'o d{;ohnK :{Bhtof;NhnK dh s[bBk ftZu d'joh fvroh, fvgb'wk iK ;oNhfce/N gqdkB eoB/l (xxii) :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB dhnK ;/XK nB[;ko ;zxNe ekbi, ;z;EktK, d{o e?Ag; e/Ado, d{i/ d/;aK ftZu e/Ado ns/ i'Bb iK y/soh e/Ado, nfXn?B e/Ado, f;ybkJh e/Ado (Gkt/A T[BQK dk e'Jh th BK fbnk iKdk j't/) ;Ekgs eoBkl (xxiii) :{Bhtof;Nh dh fe;/ u[ZethA iK nu[ZethA ;zgZsh B{z yohdDk, nois eoBk ns/ gZN/ s/ b?Dk iK ofjB eoBk ns/ t/uDk, gZN/ s/ d/Dk, ofjB eoBk, jZe pdbh eoBk ns/ w[zsfeb eoBkl (xxiv) Gkosh ftfdnkoEhnK, Gkosh n;b/ d/ ftneshnK, nD^fBtk;h Gkosh ns/ pd/;ah BkrfoeK B{z dkyabk d/Dk ns/ Gkosh ns/ pd/;ah eoz;hnK ftZu ftfdnkoEhnK dhnK tZy^tZy ;q/aDhnK bJh cah; YKuk w[eZoo eoBk ns/ cah; gqkgs eoBkl (xxv) go;go s"o ’s/ ;theko:'r fBpzXBK ns/ ;aosK s/ Gkos ns/ pd/;a ftZu j'o ;z;EktK ns/ :{Bhtof;NhnK Bkb fwbtosB ukj[Dkl (xxvi) :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB d[nkok T[fbys ehs/ rJ/ wkgdzvK d/ nB[;oD ftZu :{Bhtof;Nh d/ nfXnkgeK ns/ eowukohnK dhnK sBykjK, fwjBskB/ ns/ wkD^GZs/ B{z fBoXkos eoBkl (xxvii) ;t?̂ gqwkDB eoBk ns/ Bt/A e'o; ;a[o{ eoBk fi; B{z oki ;oeko iK fe;/ oki :{Bhtof;Nh iK fe;/ j'o p"vh s'A, i' oki ;oeko d[nkok oki d/ fe;/ nkovhB?A; nXhB ;Ekgs ehsh j't/, fe;/ nkfrnk, gqtkBrh, b;z;, ;oNhfce/N, fJsokiajhDsk ;oNhfce/N, nyafsnko iK e'Jh j'o d;skt/ia gqkgs eoB s'A S'N j't/rhl ns/ (xxviii) nfij/ ;ko/ T[gkn eoB/ ns/ nfij/ j'o ;G ekoi eoB/, i' :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z nZr/ tXkT[D bJh iao{oh iK T[fus j' ;ed/ j'D. 6H (1) :{Bhtof;Nh nkgD/ e?Ag;K ns/ fJ; d/ Bkb ;zpZX ;z;EktK i' fe ;';kfJNh d[nkok ubkJhnK ns/ gqpzX ehshnK iKdhnK jB, nzdo jh nkgDh nfXekosk dh tos'A eo/rh. :{Bhtof;Nh dh nfXekosk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 630 (2) :{Bhtof;Nh T[BQK j'o f;Zfyne iK g/;a/to ;z;EktK B{z nkgD/ Bkb ;zpZX eo/rh fijVhnK ;';kfJNh d[nkok ;Ekgs, ubkJhnK iK gqpzX ehshnK iKdhnK jB. 7H (1) :{Bhtof;Nh d/ j/m^fby/ nfXekoh j'Dr/, noEksL^ (i) ftfiaNol (ii) uK;bol (iii) tkJh;^uK;bol (iv) ekoiekoh vkfJo?eNol (v) ofi;Nokol (vi) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekohl ns/ (vii) :{Bhtof;Nh d/ nfij/ j'o nfXekoh, fit/A fe gqftXkBK d[nkok :{Bhtof;Nh d/ nfXekoh n?bkB/ ikD. 8H (1) gzikp dk okigkb :{Bhtof;Nh dk ftfiaNo j't/rk. (2) ftfiaNo fvrohnK ns/ fvgb'w/ gqdkB eoB bJh :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB dh gqXkBrh eo/rk. (3) ftfiaNo B{z :{Bhtof;Nh d/ wkwfbnK ;pzXh e'Jh th ;{uBk b?D dk nfXeko j't/rk. (4) ftfiaNo, uK;bo d/ Bkb w;atok eoe/, nfij/ ftnesh d[nkok fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh e'Jh j'o rZb eotk ;e/rk, fit/A fe T[j :{Bhtof;Nh d/ gqpzXeh, nekdfwe iK ekoiekoh wkwfbnK d/ ;zpzX ftZu fBod/;a d/ ;edk j't/. (5) ftfiaNo, fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh e'Jh j'o rZb eoB d/ nkgD/ fJokd/ ;pzXh jo/e wkwb/ ftZu :{Bhtof;Nh B{z B'fN; d/t/rk ns/ fijh fe ;{os j't/, :{Bhtof;Nh nkgDk fJZe gqshfBX fB:[es eo/rh i' nfij/ fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh e'Jh j'o rZb eoB d/ ;w/A jkiao oj/rk. (6) ftfiaNo nfij/ fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb d/ BshfinK pko/ tkJh;^uK;bo B{z ;{uBk d/ ;e/rk ns/ :{Bhtof;Nh d/ nfXekoh. ftfiaNo. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 631 tkJh;^uK;bo ftfiaNo d/ ftukoK Bkb nfijh ;bkj s/ i' ftfiaNo tZb'A fdZsh rJh j't/ ns/ nfijh ;bkj s/ ehsh rJh ekotkJh ;pzXh ;ak;e p"vh B{z ;z;{fus eo/rk. (7) tkJh;^uK;bo ftfiaNo B{z T[; fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh jh fe;/ j'o rZb, fijh fe ;{os j't/, ;pzXh :{Bhtof;Nh d[nkok ehsh rJh ekotkJh iK sithia ehsh rJh ekotkJh pko/ ;{fus eo/rk. (8) i/ oki ;oeko b'e fjZs ftZu :{Bhtof;Nh iK T[;dhnK ;z;EktK Bkb ;pzXs fe;/ wkwb/ ftZu fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb, fijh fe ;{os j't/, eotkT[Dh T[fus ;wMdh j? sK oki ;oeko d[nkok fJ; pko/ ftfiaNo B{z jtkbk ehsk ikt/rk, i', uK;bo d/ Bkb w;atok eoe/, nfij/ fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb eotkJ/rk. 9H (1) u/now?B, :{Bhtof;Nh dk uK;bo j't/rk ns/ ftfiaNo dh r?o^jkiaoh ftZu uK;bo :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB dh gqXkBrh eo/rk. (2) uK;bo :{Bhtof;Nh dk w[Zyh j't/rk. (3) uK;bo ;ak;e p"vh dk u/now?B j't/rk ns/ T[j nkgD/^nkg iK :{Bhtof;Nh dh ;pzXs nEkoNh dh f;cako;a s/ :{Bhtof;Nh d/ eowukohnK ns/ nfXekohnK dhnK ;kohnK fB:[eshnK, BkwiadrhnK, jNkT[Dk, w[nZsbhnK ns/ w[V^pjkbhnK eoB dk ca?;bk ns/ gqtkBrh d/t/rk. (4) uK;bo :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK nfXekoh tZb'A bJ/ rJ/ fe;/ th ca?;b/ B{z ;'X iK T[; B{z gosk ;e/rk ns/ nkgD/^nkg iK fe;/ j'o soQK nkgDhnK ;aeshnK dh tos'A eod/ j'J/ :{Bhtof;Nh d/ ekieko d/ ;[:'r ;zukbB B{z uZbd/ oZyD bJh ;kohnK iao{oh rZbK eo ;e/rk. (5) uK;bo e'b :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z nZr/ tXkT[D bJh ns/ fJ; Bkb nB[;zre fe;/ wkwb/ ;pzXh nfij/ j'o ;ko/ ekoi eoB dhnK ;aeshnK j'DrhnK ns/ uK;bo tZb'A bJ/ rJ/ ;ko/ c?a;b/ nzfsw j'Dr/ ns/ :{Bhtof;Nh Bkb ;pzXs ;kfonK bJh pzXBekoh j'Dr/. (6) i/, uK;bo dh okJ/ ftZu, :{Bhtof;Nh d/ fe;/ nfXekoh iK nEkoNh dk e'Jh ca?;bk fJ; n?eN iK gqftXkBK iK nkovhB?A;K iK ftfB:wK uK;bo. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 632 nXhB gqdkB ehshnK rJhnK ;aeshnK s'A pkjo j? iK T[BQK dk :{Bhtof;Nh d/ fjZsK s/ gqshe{b gqGkt g?D dh ;zGktBk j? sK T[j nfij/ nfXekoh iK nEkoNh B{z gzdoK fdBK dh w[Zds d/ nzdo nkgD/ ca?;b/ B{z ;'XD bJh ej/rk ns/ i/ nfXekoh iK nEkoNh nfij/ ca?;b/ ftZu g{oB s"o s/ iK nzf;ae s"o s/ ;'X eoB s'A fJBeko eodh j? iK gzdoK fdB dh w[Zds d/ nzdo T[; s/ e'Jh ca?;bk b?D ftZu n;cab ofjzdh j? sK T[; wkwb/ ftZu uK;bo dk ca?;bk nzfsw j't/rk. (7) i/, fe;/ th ;w/A, fe;/ gqshp/Bsh d/ gqkgs j'D ’s/ iK j'o soQK uK;bo B{z fJj gqshs j[zdk j? fe :{Bhtof;Nh d/ tkJh;^uK;bo iK e'Jh j'o nfXekoh tZb'A,^ (T) fJ; n?eN nXhB iK j'o soQK T[; s/ no'g/ rJ/ fe;/ eosZt B{z fBGkT[D ftZu e'skjh ehsh rJh j?l iK (n) e'Jh ekotkJh fJ; sohe/ Bkb ehsh rJh j? i' fe :{Bhtof;Nh d/ fjZsK d/ gqshe{b j?l iK (J) :{Bhtof;Nh d/ wkwfbnK dk gqpzXB eoB ftZu n;woZE j?, sK uK;bo, fJ; sZE d/ j[zfdnk j'fJnK th fe T[; nfXekoh dh nT[X ni/ g{oh BjhA j'Jh, fbysh j[ewK d[nkok ekoB dZ;d/ j'J/ tkJh;^uK;bo iK nfXekoh B{z T[; sohe s'A fit/A fe j[ewK ftZu T[fbys ehsh rJh j't/, T[; s'A nkgDk nj[dk SZvD dh b'VBk eo ;edk j?. tkJh;^uK;bo iK ;pzXs nfXekoh tZb'A T[; T[fbys ehsh rJh sohe s'A nkgDk nj[dk SZfvnk frnk ;wfMnk ikt/rkL gozs{ nfijk e'Jh th j[ew T[d'A sZe gk; BjhA ehsk ikt/rk id'A sZe nfijh ekotkJh sithias eoB d/ nkXko tkJh;^uK;bo B{z iK T[; nfXekoh B{z ;z;{fus BjhA ehs/ iKd/ ns/ T[; B{z T[; s/ ;[DtkJh dk tkip w"ek BjhA d/ fdZsk iKdk. 10H (1) tkJh;^uK;bo, ;ak;e p"vh tZb'A f;cako;a ehs/ rJ/ gzi ftneshnK d/ g?Bb ftZu'A uK;bo d[nkok fB:[es ehsk ikt/rk ns/ fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, fszB ;kb dh nT[X bJh nj[dk XkoB eo/rkL gozs{ tkJh;^uK;bo nkgDh nT[X d/ r[iaoB s'A pknd th T[d'A sZe tkJh;^uK;bo. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 633 nj[dk XkoB oZy/rk id'A sZe fe BtK tkJh;^uK;bo jkiao BjhA j[zdk, gozs{ fe;/ th wkwb/ ftZu, fJj w[Zds fJZe ;kb s'A tZX BjhA j't/rh. (2) fe;/ th ftnesh B{z tkJh;^uK;bo ti'A fB:[es Bjh ehsk ikt/rk, id'A sZe fe T[; e'b :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB iK e/Adoh ;oeko d[nkok f;oih iK rms ehsh rJh fJ; d/ pokpo dh p"vh d[nkok T[fbys ehshnK rJhnK nfijhnK :'rsktK Bk j'D. (3) tkJh;^uK;bo ;w[Zu/ o{g ftZu :{Bhtof;Nh dk fJzukoi j't/rk i' fe :{Bhtof;Nh d/ wkwfbnK s/ nkw fBrokBh ns/ ezNo'b oZy/rk ns/ :{Bhtof;Nh dhnK tZy^tZy nEkoNhnK d/ ca?;fbnK B{z sewhb eo/rk. (4) ftfiaNo ns/ uK;bo d/ r?o^jkiaoh dh ;{os ftZu, tkJh;^uK;bo :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB dh gqXkBrh eo/rk. (5) tkJh;^uK;bo nfij/ fBpzXBK ns/ ;aosK s/ fB:[es ehsk ikt/rk ns/ nfijhnK ;aeshnK dh tos'A ns/ nfij/ ekiekoK B{z fBGkJ/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 11H (1) ekoiekoh vkfJo?eNo B{z tkJh;^uK;bo d[nkok nfij/ fBpzXBK ns/ ;aosK s/ fB:[es ehsk ikt/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. (2) tkJh;^uK;bo dh r?o^jkiaoh ftZu, ekoiekoh vkfJo?eNo ftZs ew/Nh dk u/nogo;B j't/rk ns/ nfijhnK j'o ;aeshnK dh tos'A eo/rk ns/ nfij/ eosZt fBGkJ/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 12H (1) ofi;Noko, uK;bo d[nkok ;ak;e p"vh tZb'A f;cako;a ehs/ rJ/ fszB ftneshnK d/ g?Bb ftZu'A fB:[es ehsk ikt/rk. (2) fe;/ th ftnesh B{z ofi;Noko ti'A fB:[es BjhA ehsk ikt/rk id'A sZe fe T[; e'b :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB iK e/Adoh ;oeko d[nkok f;oih iK rms fJ; d/ pokpo dh p"vh d[nkok T[fbys ehshnK rJhnK nfijhnK :'rsktK Bk j'D. (3) ofi;Noko :{Bhtof;Nh bJh ns/ T[;d/ BfwZs ;ko/ w[nkfJfdnK s/ d;yas eo/rk ns/ ;ko/ d;skt/iK iK foekov B{z gqwkfDe eo/rk. (4) ofi;Noko ;ak;e p"vh, gqpzXeh p'ov ns/ nekdfwe e"A;b dk w?Apo^;eZso j't/rk, gozs{ T[; e'b t'N dk nfXeko BjhA j't/rk. ekoiekoh vkfJo?eNo. ofi;Noko. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 634 (5) ofi;Noko nfijhnK j'o ;aeshnK dh tos'A ns/ nfij/ j'o ekieko fBGkJ/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 13H (1) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh uK;bo d[nkok nfij/ sohe/ Bkb fB:[es ehsk ikt/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt//. (2) e'Jh th ftnesh T[d'A sZe w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh d/ s"o s/ fB:[esh bJh ekpb BjhA j't/rk id'A sZe T[j ukoNov b/ykeko BjhA j?. (3) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh nfijhnK ;aeshnK dh tos'A eo/rk ns/ nfij/ ekieko fBGkJ/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 14H (1) :{Bhtof;Nh T[; d/ ekieko d/ ;[:'r ;zukbB bJh fit/A iao{oh ;wMdh j't/, nfij/ j'o nfXekoh fB:[es eo ;edh j?. (2) :{Bhtof;Nh d/ nfij/ j'o nfXekohnK B{z fB:[es eoB dk sohek ns/ T[jBK dhnK ;aeshnK ns/ ekieko nfij/ j'Dr/, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 15H :{Bhtof;Nh dhnK j/m^fbyhnK nEkoNhnK j'DrhnK, noEksL^ (i) ;ak;ae p"vhl (i) gqpzX^p'ovl (i) nekdfwe e"A;bl (i) ftZs ew/Nhl ns/ (i) nfijhnK j'o nEkoNhnK, fit/A gqftXkBK d[nkok :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK n?bkBhnK rJhnK j'D. 16H (1) ;ak;e p"vh j/m^fby/ ftneshnK s'A fwb e/ pD/rh, noEksL^ (i) uK;bol u/now?B (ii) tkJh;^uK;bol w?Apo (iii) ;';kfJNh tZb'A Bkwiad ehs/ fszB ftnesh, w?Apo fiBQK ftZu'A d' T[Zx/ f;Zfynk^;ak;asoh j'Dr/l (iv) uK;bo d[nkok Bkwiad ehsk frnk :{Bhtof;Nh w?Apo s'A pkjo'A gqpzXB iK ;{uBk seBkb'ih dk fJZe wkfjo ftneshl w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh. j'o nfXekoh. :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK. ;ak;e p"vh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 635 (v) uK;bo d[nkok Bkwiad ehsk frnk fJZe w?Apo ftZsh wkfjol (vi) ekoiekoh vkfJo?eNol ns/ w?Apo (vii) ;eZso, gzikp ;oeko, T[u/oh f;Zfynk w?Apo ftGkr, iK T[; dk gqshfBX i' fe ;z:[es ;eZso d/ nj[d/ s'A EZb/ dk Bk j't/. (2) ;ak;e p"vh :{Bhtof;Nh dh ;ot^T[Zu p"vh j't/rh. fJj j/m^fby/ ekieko fBGkJ/rh, noEksL^ (i) gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d/ nB[;ko :{Bhtof;Nh d/ ekiekoK B{z ezNo'b eoB bJh fBod/;a d/D/ ns/ nkw fBrokBh gqdkB eoBkl (ii) :{Bhtof;Nh dhnK j'o nEkoNhnK d/ ca?;fbnK dh Biao;kBh eoBh i/ T[j gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d/ T[gpzXK d/ nB[o{g Bk j'Dl (iii) :{Bhtof;Nh dh ;bkBk fog'oN ns/ piN B{z gqtkB eoBkl (iv) :{Bhtof;Nh d[nkok ngDkJhnK ikD tkbhnK ft;sfos BhshnK B{z fB:s eoBkl (v) i/ nfijh ;fEsh g?dk j[zdh j? fe ;ko/ :sBK d/ pkti{d :{Bhtof;Nh dk ;[uko{ ezweki ;zGt BjhA ofjzdk, sK ;';kfJNh B{z :{Bhtof;Nh dk ;t?^fJZSs ;wkgD eoB dh f;cako;a eoBhl ns/ (vi) nfijhnK j'o ;aeshnK dh tos'A eoBh, fit/A gqftXkBK d[nkok w[eZoo ehshnK ikD. (3) ;ak;e p"vh e?bzvo ;kb ftZu xZN'^xZN d' tko fJeZsosk eo/rh. (4) ;ak;e p"vh dh fJeZsosk bJh xZN' xZN e'ow gzi dk j't/rk. 17H (1) gqpzX^p'ov j/m^fby/ w?ApoK s'A fwb e/ pD/rk, noEksL^ (i) uK;bo iK T[; dk Bkwiadl u/nogo;B (ii) tkJh;^uK;bo w?Apo gqpzX^p'ov. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 636 (iii) ekoiekoh vkfJo?eNol w?Apo (iv) ;';kfJNh d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ ;ak;e w?Apo p"vh d/ d' w?Apol (v) oki ;oeko d/ gqshfBX ti'A f;Zfynk ;pzXh, w?Apo ;pzXs vkfJo?eN'o/N dk vkfJo?eNol (vi) ;';kfJNh d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ fszB w?Apo ftnesh i' ;';kfJNh d/ w?Apo BjhA jBl (vii) ;';kfJNh d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/, w?Apo nfXnkgeK ftZu'A d' ftneshl ns/ (viii) tkJh;^uK;bo d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ w?Apo d' nfXnkge. (2) gqpzX^p'ov dhnK nfijhnK ;aeshnK ns/ ekieko j'Dr/, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. (3) gqpzX^p'ov e?bzvo ;kb ftZu xZN'^xZN d' tko fJeZsosk eo/rk. (4) gqpzX^p'ov dh fJeZsosk bJh xZN' xZN e'ow gzi dk j't/rk. 18H (1) nekdfwe e"A;b j/m^fby/ w?ApoK s'A fwbe/ pD/rh, noEksL^ (i) tkJh;^uK;bol u/nogo;B (ii) oki ;oeko d[nkok T[; d/ gqshfBX ti'A w?Apo Bkwiad ehsk frnk fJZe T[Zxk nekdfwe ftneshl ns/ (iii) nfij/ j'o w?Apo, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. w?Apo (2) nekdfwe e"A;b :{Bhtof;Nh dh gqw[Zy nekdfwe p"vh j't/rh ns/ fJj fJ; n?eN, gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d/ T[gpzXK d/ skp/, :{Bhtof;Nh dhnK nekdfwe BhshnK ftZu skbw/b eo/rh ns/ T[BQK s/ nkw fBrokBh oZy/rh. (3) nekdfwe e"A;b dh fJeZsosk dk e'ow nfijk j't/rk, fit/A w[eZoo ehsk frnk j't/. nekdfwe e"A;b. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 637 19H (1) ftZs ew/Nh j/m^fby/ w?ApoK s'A fwb e/ pD/rh, noEksL^ (i) tkJh;^uK;bol u/nogo;B (ii) ekoiekoh vkfJo?eNol w?Apo (iii) ofi;Nokol w?Apo (iv) ftGkrK d/ w[ZyhnK ftZu'A d' ftnesh w?Apo tkohnK Bkbl (v) uK;bo d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ d' w?Apo ftnesh, fiBQK ftZu'A fJZe ftZsh wkfjo j't/rkl ns/ (vi) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh. w?Apo^;eZso 20H (1) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh b'VhAd/ d;skt/iK Bkb, :{Bhtof;Nh dk ;bkBk piN fsnko eotkJ/rk ns/ T[; B{z gqtkBrh bJh ftZs ew/Nh B{z g/;a eo/rk. w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh :{Bhtof;Nh dh ;bkBk nkwdB ns/ yofunK d/ b/y/ th fsnko eotkJ/rk ns/ fJ; ;pzXh ftZs ew/Nh tZb'A fB:[es ehs/ rJ/ ukoNov b/ykeko d[nkok fJ; dk nkfvN eotkJ/rk. (2) T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk fdZs/ nB[;ko :{Bhtof;Nh dh nkwdB ns/ yofunK d/ nkfvN ;pzXh B'N Bkb ftZs ew/Nh d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ piN B{z uK;bo dh gqtkBrh bJh T[; nZr/ g/;a ehsk ikt/rk. (3) ftZs ew/Nh :{Bhtof;Nh d/ ftZsh wkwfbnK s/ uK;bo Bz{ ;bkj d/t/rh. 21H fJ; n?eN dh Xkok 15 d/ yzv (v) nXhB nEkoNhnK dk rmB, ;aeshnK ns/ ekieko nfij/ j'Dr/, fit/A gqftXkBK ftZu T[gpzXs ehsk ikt/. 22H e'Jh ftnesh :{Bhtof;Nh dh fe;/ p"vh iK nEkoNhnK dk w?Apo j'D d/ Bkekpb j' ikt/rk, i/ T[j,^ (i) ftrV^fus j? ns/ fe;/ ;aestkB ndkbs d[nkok nfijk n?bkfBnk j'fJnk j?l iK (ii) fJZe nw[Zes fdtkbhnk j?l iK (iii) fe;/ ;dkukoe froktN ftZu gbu/ ngokX bJh f;ZX^d';a mfjokfJnk frnk j? l iK ftZs ew/Nh. ftZs ew/Nh d/ ekieko. j'o nEkoNhnK. nEkoNh iK p"vh dh w?Apof;aZg bJh BkekpbhnsK. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 638 (iv) fe;/ o{g ftZu fe;/ gqhfynk dk ;zukbD eoB ftZu fe;/ nDT[fus nkuoD Bkb yfus j'D eoe/ iK T[; B{z gqc[Zbs eoB ekoB ;iak^:kcask j' frnk j?. 23H :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK fe;/ j'o p"vh d[nkok fJ; n?eN nXhB ehsk frnk e'Jh ekoi, iK ekotkJhnK f;oca fJ; ekoB BkikfJia BjhA j'DrhnK fe^ (T) nEkoNh iK p"vh ftZu e'Jh EK ykbh j? iK T[; d/ rmB ftZu e'Jh so[ZNh j?l iK (n) T[; d/ w?Apo ti'A ekoi eo oj/ fe;/ ftnesh dh Bkwiadrh iK fB:[esh ftZu e'Jh so[ZNh iK p/ekfJdrh j?l iK (J) nfij/ ekoi iK ekotkJh ftZu e'Jh so[ZNh iK p/ekfJdrh j? i' wkwb/ d/ r[DK s/ gqGkt BjhA gkT[Adh. 24H i/ :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK p"vh ftZu fe;/ w?Apo dh w"s j' ikD ekoB iK T[; d/ n;shca/ iK nj[d/ s'A jNkJ/ ikD ekoB iK fi; ;woZEk ftZu T[; B{z fB:[es iK Bkwiad ehsk frnk ;h T[; ;woZEk ftZu spdhbh j' ikD ekoB e'Jh nk;kwh ykbh j[zdh j? sK T[; nEkoNh iK p"vh d[nkok fi; tZb'A nfij/ w?Apo dh fB:[esh iK Bkwiadrh ehsh rJh ;h, fizBh S/sh ;zGt j' ;e/ T[; nk;kwh B{z Gfonk ikt/rkL gozs{ :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK p"vh d/ w?Apo dh ;zeNekbh yakbh j'Jh nk;kwh s/ Bkwiad iK fB:[es ehsk frnk nfijk ftnesh, w?Apo dh pkeh ofjzdh fwnkd bJh jh nEkoNh iK p"vh d/ w?Apo d/ nj[d/ s/ pfDnk oj/ rk, fi; dh EK s/ T[; B{z fB:[es iK Bkwiad, fijh fe ;{os j't/, ehsk frnk j?. 25H :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK iK nfXekoh nfijhnK ew/NhnK dk rmB eo ;ed/ jB, i' nfijhnK ew/NhnK d[nkok ft;a/;a ezw B{z eoB bJh iao{oh j' ;edhnK jB. nfijhnK ew/NhnK dk rmB ns/ eosZt nfij/ j'Dr/, fit/ w[eZoo ehs/ ikD. 26H (1) ;ak;e p"vh, ;w/A^;w/A s/, gqftXkB pDk ;e/rh iK gqftXkBK dh ;'X iK T[BQK B{z fBo;s eo ;e/rh. ;zeNekbh yakbh j'JhnK nk;kwhnK B{z GoBk. gqftXkB pDkT[D dh ;aesh. ykbh EktK ekoB ekoiK iK ekotkJhnK dk BkikfJI B j'Dk. ew/NhnK. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 639 (2) gqftXkB iK T[BK ftZu ehsh rJh e'Jh ;'X iK T[; dk fBo;B eoB bJh uK;bo dh gqtkBrh b'VhAdh j't/rh. (3) fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, gqftXkB j/m^fby/ wkwfbnK bJh T[gpzX eo ;eDr/, noEksL^ (i) :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK ns/ j'o p"vhnK, i' ;w/A^;w/A s/ rms ehshnK rJhnK j'D, d/ rmB, ;aeshnK ns/ ekiekol (ii) tkJh;^uK;bo dh fB:[esh d/ fBpzXB ns/ ;aosK ns/ T[; dhnK ;aeshnK ns/ ekiekol (iii) ofi;Noko, ekoiekoh vkfJo?eNo ns/ w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh dh fB:[esh dk sohek, fBpzXB ns/ ;aosK ns/ T[BK dhnK ;aeshnK ns/ ekiekol (iv) j'o nfXekohnK ns/ nfXnkgeK dh fB:[esh dk sohek, fBpzXB ns/ ;aosK ns/ T[BK dhnK ;aeshnK ns/ ekiekol (v) :{Bhtof;Nh d/ eowukohnK dh ;/tk d/ fBpzXB ns/ ;aosKl (vi) :{Bhtof;Nh, nfXekohnK, nfXnkgeK, eowukohnK ns/ ftfdnkoEhnK ftueko MrV/ dh ;{os ftZu ;kb;h iakpskl (vii) wkB^noE fvrohnK gqdkB eoBkl (viii) ftfdnkoEhnK B{z fNT{;aB cah; dh ndkfJrh s'A S'N ns/ T[BQK B{z tiahca/ ns/ c?b'f;agK gqdkB eoBkl (ix) dkyafbnK dh Bhsh, fi; ftZu ;hNK d/ okyt/AeoB B{z ftfB:ws eoBk ;akwb j?l (x) tZy^tZy e'o;K ftZu ;hNK dh frDshl ns/ (xi) fJ; n?eN nXhB j'o ;ko/ wkwb/ fiBQK bJh gqftXkB pDkT[D/ b'VhAd/ j'D. (4) uK;bo dh gqtkBrh s'A pknd, :{Bhtof;Nh d/ gqftXkBK B{z oki ;oeko B{z T[; dh gqtkBrh bJh g/;a ehsk ikt/rk. (5) oki ;oeko :{Bhtof;Nh tZb'A g/;a ehs/ rJ/ gqftXkBK s/ ftuko eo/rh ns/ fpBK o{gG/d s'A iK nfij/ o{gG/d eod/ j'J/, i/ e'Jh j'D, fit/A fe PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 640 T[j iao{oh ;wMdh j't/, T[; B{z gqtkBrh d/t/rh ns/ gqftXkBK B{z :{Bhtof;Nh B{z tkg; G/i/rh. (6) :{Bhtof;Nh, ;ak;e p"vh dh gqtkBrh Bkb, oki ;oeko d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ gqftXkBK s/ nkgDh ;fjwsh ;z;{us eo/rh, ns/ i/ :{Bhtof;Nh oki ;oeko d[nkok ehs/ rJ/ e[ZM iK ;ko/ o{gG/dK B{z gqGkth pDkT[D dh fJZSk BjhA oZydh sK T[j fJ; d/ ekoB d/ ;e/rh. (7) oki ;oeko d[nkok gqftXkBK B{z nzsw o{g ftZu gqtkB eoB s'A fgZS'A, fJjBK B{z :{Bhtof;Nh d/ ;oekoh riaN ftZu gqek;as ehsk ikt/rk. (8) fJ; soQK pDkJ/ rJ/ gqftXkBK B{z oki ;oeko dh gqtkBrh s'A fpBK ;'fXnk BjhA ikt/rk. 27H (1) ;ak;e p"vh, ;w/A^;w/A s/, nkovhB?A; pDk ;e/rh iK T[BQK ftZu ;'X eo ;e/rh, iK T[BK B{z fBo;s eo ;e/rh. (2) jo/e pDkJ/ rJ/ nkovhB?A; iK T[; ftZu ehsh rJh e'Jh ;'X iK T[; dk fBo;B eoB bJh uK;bo dh gqtkBrh b'VhAdh j't/rh. (3) fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, nkovhB?A; j/m^fby/ ftf;anK bJh T[gpzX eo ;eDr/,noEksL^ (i) :{Bhtof;Nh ftZu ftfdnkoEhnK dk dkybk ns/ T[BQK B{z nfij/ o{g ftZu doi eoBkl (ii) :{Bhtof;Nh dhnK fvrohnK, fvgb'w/ ns/ ;oNhfce/NK bJh fB:s ehs/ ikD tkb/ nfXn?B e'o;l (iii) :{Bhtof;Nh d[nkok fdZshnK ikD tkbhnK fvrohnK, fvgb'w/, ;oNhfce/NK ns/ j'o nekdfwe T[gkXhnK, fJBQK bJh :'rsktK ns/ fJjBK B{z d/D ns/ gqkgs eoB bJh ngDkfJnk ikD tkbk iakpskl (iv) :{Bhtof;Nh ns/ fJ; Bkb ;zpZXs ;z;EktK ftZu tZy^tZy e'o;K d/ nfXn?B bJh gqhfynktK, fvrohnK, fvgb'fwnK d/ dkyab/ bJh ns/ :{Bhtof;Nh d/ ;oNhfce/NK bJh, bJhnK ikD tkbhnK cah;Kl (v) c?b'^tiahc/, tiahc/, ftfdnkoEh^tiahc//, gqdo;aBhnK, swr/ ns/ fJBkw d/D bJh ;aosKl nkovhB?A; pDkT[D dh ;aesh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 641 (vi) gohfynktK dk ;zukbD, fi; ftZu gohfynk b?D tkbhnK p"vhnK, gohfyneK ns/ wkvo/NoK d/ nj[d/ d/ fBpzXB, fB:[esh dk sohek ns/ eosZtK pko/ ehs/ T[gpzX ;akwb jBl (vii) :{Bhtof;Nh d/ ftfdnkoEhnK ftZu nB[;ak;aB pDkJh oZyDkl (viii) :{Bhtof;Nh ftZu ftfdnkoEhnK bJh j';Nb dhnK ;j{bsK dhnK ;aosKl (ix) :{Bhtof;Nh d/ nfXnkgeK ns/ eowukohnK d/ T[gbZGsk ns/ ;/tk d/ fBpzXB ns/ ;aosKl (x) :{Bhtof;Nh d[nkok ;Ekgs iK ;zGkb/ iKd/ ekbiK ns/ j'o ;z;EktK dk gqpzXBl (xi) :{Bhtof;Nh d/ ft;a/;a nfXeko gqkgs ekbiK ns/ j'o ;z;EktK dh fBrokBh ns/ fBohyDl ns/ (xii) fJ; n?eN iK gqftXkBK nB[;ko T[j ;ko/ j'o wkwb/ fiBQK bJh nkovhB?A;K d[nkok T[gpzX ehsk ikDk b'VhAdk j't/. (4) uK;bo dh gqtkBrh s'A pknd, :{Bhtof;Nh d/ nkovhB?A; oki ;oeko dh gqtkBrh bJh g/;a ehs/ ikDr/. (5) :{Bhtof;Nh tZb'A g/;a ehs/ rJ/ nkovhB?A;K s/ oki ;oeko ftuko eo/rh ns/ fpBK o{gG/dK s'A iK nfij/ o{gG/d eod/ j'J/, i/ e'Jh j'D, fit/A T[j iao{oh ;wMdh j't/, T[; B{z gqtkBrh d/t/rh ns/ T[BQK B{z tkg; :{Bhtof;Nh B{z G/i d/t/rh. (6) :{Bhtof;Nh, ;ak;e p"vh dh gqtkBrh Bkb, oki ;oeko d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ nkovhB?A;K s/ nkgDh ;fjwsh ;z;{us eo/rh ns/ i/ :{Bhtof;Nh oki ;oeko d[nkok ehs/ rJ/ e[ZM iK ;ko/ o{gG/dK B{z gqGkth pDkT[D dh fJZSk BjhA oZydh sK T[j fJ; d/ ekoB th d/ ;e/rh. (7) oki ;oeko d[nkok nkovhB?A;K B{z nzfsw o{g ftZu gqtkB eoB s'A fgZS'A, fJjBK B{z :{Bhtof;Nh d/ ;oekoh riaN ftZu gqek;as ehsk ikt/rk. (8) fJ; soQK pDkJ/ rJ/ nkovhB?A;K B{z oki ;oeko dh gqtkBrh s'A fpBK ;'fXnk BjhA ikt/rk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 642 28H :{Bhtof;Nh dh e'Jh nEkoNh fJ; n?eN, gqftXkBK ns/ nkovhB?A;K d/ T[gpzXK d/ ;zrs j/m^fbfynK bJh ftfB:w pDk ;e/rh,^ (i) fJ; dhnK fJeZsosktK ftZu gkbDk ehsk ikD tkbk iakpsk ns/ e'ow pDkT[D bJh b'VhAd/ w?ApoK dh frDsh fB:s eoBkl (ii) fJ; d/ w?ApoK B{z fJeZsosktK dhnK soheK ns/ fJeZsosktK ftZu ftuko/ ikD tkb/ ekoiK dk B'fN; d/Dk, ns/ fJeZsosktK dhnK ekotkJhnK dk foekov oZyDkl ns/ (iii) ;ko/ wkwfbnK dk T[gpzX eoBk, i' fJ; n?eN, gqftXkBK iK nkovhB?A;K d[nkok, ftfB:wK d[nkok T[gpzXs ehs/ ikD/ jB. 29H (1) :{Bhtof;Nh nfijh e'Jh th fvroh d/D s'A tofis j't/rh i' :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB iK e/Adoh ;oeko d[nkok fJ; d/ pokpo dh rms ehsh rJh p"vh tZb'A wkBsk gqkgs BjhA j?. (2) :{Bhtof;Nh bJh :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB (gqkJht/N :{Bhtof;NhnK ftZu fwnkoK dh ;EkgBk ns/ ;zGkb) ftfB:w, 2003 iK :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB iK fe;/ j'o o?r{b/Noh p"vhnK d[nkok gqkJht/N :{Bhtof;NhnK bJh pDkJ/ rJ/ fe;/ j'o ftfB:wK dh gkbDk eoBh bkiawh j't/rh. 30H (1) :{Bhtof;Nh dk fJZe nkw czav j't/rk, fi; ftZu ok;ah iwQK eotkJh ikt/rh,^ (T) :{Bhtof;Nh d[nkok gqkgs ehshnK rJhnK ch;K ns/ j'o ukofiial (n) :{Bhtof;Nh d[nkok ;bkjekoh s'A ns/ nkgD/ fiazw/ bJ/ rJ/ j'o ezwK s'A gqkgs ehsh rJh e'Jh nkwdBl ns/ (J) fe;/ ;oekoh ns/ r?o^;oekoh cazv J/iz;hnK s'A y'i gq'i?eNK bJh :{Bhtof;Nh d[nkok fe;/ ;o's s'A gqkgs ehs/ rJ/ czav ns/ rqKNK. (2) nkw czv dh j/m^fby/ gq:'iBK bJh tos'A j't/rh, noEksL^ (T) :{Bhtof;Nh d[nkok bJ/ rJ/ eofianK, fi; ftZu T[; d/ ftnkia you/ th ;akwb jB, dh tkg; ndkfJrh eoB bJhl ftfB:w pDkT[D dh ;aesh. :{Bhtof;Nh tZb'A ftfB:ws p"vhnK d/ fB:wK, ftfB:wK nkfd dh gkbDk eoBk. nkw cazv. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 643 (n) :{Bhtof;Nh d/ XB^Xkw dh ;zGkb bJhl (J) cazv d/ nkfvN d/ yaou/ dh ndkfJrh bJhl (;) fe;/ dkt// iK ekotkJhnK d/ yaofunK dh g{osh eoB bJhl (j) :{Bhtof;Nh d/ nfXekohnK ns/ eowukohnK dhnK sBykjK ns/ GZfsnK dh ndkfJrh bJh ns/ nfij/ fe;/ nfXekoh ns/ eowukoh B{z fe;/ bkG dh ndkfJrh eoB bJhl (e) :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK, ew/Nh iK p'ov d/ w?ApoK d/ :ksok ns/ j'o GZfsnK dh ndkfJrh eoB bJhl (y) ;wki d/ nkofEe s"o s/ ewia'o tor Bkb ;pzXs ftfdnkoEhnK iK ;fj:'rh y'iekoK iK f;fynkoEhnK, fijh fe ;{os j't/, iK nfij/ n?tkov gqkgs eoB bJh fe;/ gkso ftfdnkoEh B{z ca?b'f;aZgK, tiahca/, ;jkfJskf;aZgK ns/ j'o n?tkovK dh ndkfJrh eoB bJhl (r) :{Bhtof;Nh d[nkok T[mkJ/ rJ/ fe;/ yofunK dh ndkfJrh eoB bJhl (x) :{Bhtof;Nh d/ gq:'iB bJh G'A nois eoB iK fe;/ fe;w d/ ftek; d/ ezw iK fJ; soQK fe;/ j'o ;orowhnK d/ ;pzX ftZu ndkfJrh eoB bJhl (C) ;';kfJNh d[nkok :{Bhtof;Nh dh ;EkgBk ns/ T[; B{z ubkT[D bJh bJ/ rJ/ eofianK ns/ fJ; bJh ehs/ rJ/ fBt/;aK dh tkg; ndkfJrh eoB bJh ns/ g{zih d/ you/ dh ndkfJrh eoB bJhl (u) :{Bhtof;Nh d[nkok bJ/ rJ/ ;bkjekoh d/ ezw Bkb ;pzXs ukoiK ns/ yofunK dh ndkfJrh bJhl ns/ (S) ;';kfJNh d[nkok :{Bhtof;Nh bJh iK fJ; d/ BfwZs fe;/ you/, sBykjK, eoK, d/DdkohnK dh ndkfJrh eoB bJh. 31H :{Bhtof;Nh e'b nfij/ j'o cazv j'Dr/, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 32H :{Bhtof;Nh, fe;/ th gq:'iBK bJh, fe;/ p?Ae iK ftZsh ;z;Ek iK Gkos ns/ pd/;a d/ fe;/ j'o ;'w/ s'A XB T[Xko b? ;edh j?. j'o cazv. T[Xko b?D dh ;aesh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 644 33H :{Bhtof;Nh d/ ;ko/ cazv nfij/ sohe/ Bkb gqpzXs ehs/ ikDr/, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 34H :{Bhtof;Nh dh nkwdB ns/ yofunK d/ b/y/ :{Bhtof;Nh d/ ukoNov b/ykeko d[nkok nkfvN ehs/ ikDr/ ns/ T[j yks/ w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh tZb'A ;kb ftZu fJZe tkoh ;ak;e p"vh dh gqtkBrh bJh g/;a ehs/ ikDr/. 35H :{Bhtof;Nh jo/e nekdfwe ;?;aB dh ;a[o{nks ftZu eotkJhnK ikD tkbhnK tZy^tZy nekdfwe ;orowhnK ;w/s :{Bhtof;Nh gqhfynktK dh fSwkjh^do^fSwkjh iK ;bkBk, fijh fe ;{os j't/, nkoiah nB[;{uh fsnko eo/rh ns/ SgtkJ/rh gozs{ fJj e?bzvo ;kb d/ nr;s d/ 30t/A fdB s'A pknd BjhA j't/rh. ftnkfynkL^ 'gqhfynktK dh nB[;{uh', dk wsbp j? jo/e g/go d/ nozG d/ ;w/A, fdB ns/ sohe pko/ t/ot/ fdzdh ;wK^;koDh, fijVh gqhfynktK dh ;ehw dk fjZ;k j? fi; ftZu fttjkoe gqhfynktK ns/ ia[pkBh gqhfynktK, i/ e'Jh j'D, ;akwb jB. 36H (1) :{Bhtof;Nh, T[; d[nkok ft;a/;a e'o; dhnK bJhnK rJhnK gqhfynktK dh nkyoh sohe s'A gzskbh fdB dh w[Zds d/ nzdo gqhfynktK d/ Bshi/ n?bkB eoB dk :sB eo/rh, ns/ fe;/ th jkbs ftZu, do;kJh rJh sohe s'A ;Zm fdBK s'A pknd BjhA j'Dr/. (2) e'Jh gqhfynk iK fe;/ th gqhfynk dk Bshik f;oca fJ; ekoB eoe/ BkikfJia x'f;as BjhA ehsk ikt/rk fe :{Bhtof;Nh d[nkok gqhfynktK dh nB[;{uh B{z BjhA ngDkfJnk frnk. 37H :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB jo nekdfwe ;kb ftZu fvrohnK, fvgb'w/, ;oNhfce/NK iK fe;/ j'o nekdfwe T[gkXhnK d/D bJh iK fe;/ j'o gq:'iB bJh nfij/ sohe/ nB[;ko ehsh ikt/rh, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 38H i/ fe;/ ftnesh d/ :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK j'o p"vh dk w?Apo j'D ;pzXh T[;dh fB:[esh iK jZe d/ ;pzX ftZu e'Jh gq;aB g?dk j[zdk j? sK T[j uK;bo B{z G/fink ikt/rk, fi; s/ T[;dk ca?;bk nzfsw ns/ pzXBekoh j't/rk. 39H (1) i/ ;';kfJNh fJ; Gkt dk wsk gk; eodh j? fe :{Bhtof;Nh bJh ftZsh iK fe;/ j'o ekoB eoe/ ekoieko eoBk ;zGt BjhA j?, sK T[j gzikp d/ okigkb B{z ikDekoh fjZs g/;a ehsk ikt/rk. cazvK dk gqpzX. ;bkBk nkfvN. gqhfynktK. BshfinK dk n?bkB eoBk. eBt'e/;aB. ;pzXs nEkoNhnK ns/ p"vhnK d/ MrV/. ;';kfJNh d[nkok :{Bhtof;Nh ƒ ;wkgs eoB dk wsk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 645 (2) T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk fdZs/ ws/ dh gqkgsh s/, gzikp dk okigkb fJ; dh gqkgsh s'A fszB wjhfBnK d/ nzdo ws/ s/ ca?;bk bt/rk ns/ okigkb dh gqtkBrh s/, ;';kfJNh :{Bhtof;Nh B{z ;wkgs eoB bJh nZr/ tX/rh. (3) :{Bhtof;Nh d/ ;wkgs eoB dh ;{os ftZu, :{Bhtof;Nh d/ ;ko/ XB^Xkw ;';kfJNh B{z fJzsekb ehs/ ikDr/. 40H :{Bhtof;Nh dh ;bkBk fog'oN ofi;Noko d[nkok tkJh;^uK;bo d/ fBod/;aK nXhB fsnko ehsh ikt/rh. ;bkBk fog'oN ;ak;e p"vh B{z nfijh sohe B{z iK T[; s'A gfjbK g/;a ehsh ikt/rh fit/A gqftXkBK d[nkok w[eZoo ehsk ikt/ ns/ ;ak;e p"vh d[nkok fJj ;bkBk fJeZsosk ftZu ftukoh ikt/rh. 41H :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK fe;/ j'o p"vh d[nkok fJ; n?eN nXhB ehsk frnk e'Jh ekoi iK ekotkJhnK f;oca fJ; ekoB BkikfJia BjhA j'DrhnK fe,^ (T) nEkoNh iK p"vh ftZu e'Jh EK yakbh j? iK T[; d/ rmB ftZu e'Jh so[ZNh j?l iK (n) T[; d/ w?Apo ti'A ekoi eo oj/ ftnesh dh u'D, Bkwiadrh iK fB:[esh ftZu e'Jh so[ZNh iK p/ekfJdrh j?l iK (J) nfij/ ekoi iK ekotkJh ftZu e'Jh so[ZNh iK p/ekfJdrh j? i' wkwb/ d/ r[DK s/ gqGkt BjhA gkT[Adh. 42H fJ; n?eN, gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK d/ nB[;oD ftZu B/e^Bhsh Bkb ehsh rJh iK ehsh ikDh fusts fe;/ rZb bJh :{Bhtof;Nh d/ fe;/ nfXekoh iK eowukoh d/ fto[ZX e'Jh dktk iK j'o ekB{zBh ekotkJh BjhA j' ;e/rh. 43H (1) fJ; n?eN, fJ; nXhB pDkJ/ rJ/ gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK ftZu doi fe;/ rZb d/ j[zfdnK j'fJnK th, ;';kfJNh, cazvK dh T[gbZpXsk j'D d/ skp/, fJ; n?eN, gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK d/ T[gpzXK B{z f;o/ ukVQB d/ gq:'iBK bJh, :{Bhtof;Nh d/ ;ko/ ekoi iK fe;/ fJZe ekoi dk fB;skok eo ;edh j? ns/ T[; gq:'iB bJh, id'A sZe nfijh nEkoNh j'Ad ftZu BjhA nk iKdh iK e'Jh nfijk nfXekoh fB:[es BjhA j' ;bkBk fog'oN. B/e^Bhsh Bkb ehsh ekotkJh dk pukT[. nzsoekbh T[gpzX. \kbh EktK d[nkok ekoiK iK ekotkJhnK dk BkikfJI Bk j'Dk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), OCTOBER 28, 2025 (KRTK 6, 1947 SAKA) 646 iKdk, ;';kfJNh nfijhnK ;aeshnK dh tos'A eo ;edh j? ns/ nfij/ eosZtK B{z fBGk ;edh j? fijV/ fJ; n?eN iK nfij/ gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK d[nkok :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK nfXekoh d[nkok fBGkJ/ ikD/ j[zd/ jB. (2) ;';kfJNh, nkgD/ ftt/e nB[;ko, T[jBK :{Bhtof;NhnK Bkb iK T[; d/ fe;/ th iK ;ko/ ;z;EkBK dh ;zpZXsk, fiBQK Bkb T[j toswkB ftZu ;zpZXs jB, nfij/ ;w/A sZe id'A sZe :{Bhtof;Nh T[BQK dh ;zpZXsk nkgD/ jZE ftZu b?D bJh fsnko BjhA j' iKdh, ikoh oZy ;edh j?. 44H i/ fJ; n?eN d/ fe;/ T[gpzXK B{z gqGkth pDkT[D ftZu e'Jh emBkJh g?dk j[zdh j? sK oki ;oeko, uK;bo Bkb w;atok eoe/, ;oekoh riaN ftZu gqek;as j[ew d[nkok, nfij/ T[gpzX pDk ;e/rh i' fJ; n?eN d/ T[gpzXK Bkb n;zrs Bk j'D i' T[j nfijh emBkJh B{z d{o eoB bJh iao{oh ;wMdh j't/L gozs{ fJ; n?eN d/ nozG dh sohe s'A d' ;kb dh w[Zds r[iaoB s'A fgZS'A fJ; Xkok nXhB e'Jh th nfijk j[ew BjhA ehsk ikt/rk. 45H (1) vhHJ/HthH :{Bhtof;Nh nkovhB?A;, 2012 (2012 dk gzikp nkovhB?A; BzL 5) fJ; d[nkok fBo;s ehsk iKdk j?. (2) nfij/ fBo;B d/ j[zfdnK j'fJnK th, T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk fdZs/ nkovhB?A; nXhB ehsh rJh e'Jh rZb iK e'Jh ekotkJh fJ; n?eN nXhB ehsh iK ehsh rJh ;wMh ikt/rh. phHphHn?;H s/ih, gqw[Zy ;eZso, gzikp ;oeko, ekB{zBh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr. 3540/10-2025/Pb. Govt. Press, S.A.S. Nagar emBkJhnK d{o eoB dh ;aesh. fBo;B ns/ pukT[.