LawGrids logoLAWGRIDS.ORG

"The Punjab Protection of Medicare Service Persons and Medicare Service Institutions (Prevention of Violence and Damage to Property) Act, 2008"

Punjab Act

The text of this Act is shown as one document.

Full text

PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 342 EXTRAORDINARY Published by Authority CHANDIGARH, THURSDAY, AUGUST 21, 2025 (SRAVANA 30, 1947 SAKA) ftXkBe nB[[g{oe wIw{B gzB/ Gkr I n?eN 1H gzikp w?vhe/no ;/tk ftneshnK ns/ w?vhe/no ;/tk ;z;EktK dh ;[[oZfynk (;zgZsh Bz{ fjz;k ns/ B[[e;kB dh o'eEkw) n?eN, 2008 (2008 dk gzikp n?eN BzH 26) 2H ;qh r[[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh n?eN, 2016 (2016 dk gzikp n?eN BzH 43) Gkr II nkovhB? A; e'Jh BjhA Gkr III nXhB ftXkBekoh e'Jh BjhA Gkr IV do[[;sh gouhnK, g[[Bo gqekPBktK ns/ pdb/ gzB/ e'Jh BjhA ( cxvii ) ______ ... 343-346 ... 347-369 PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 343 gzikph nB[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqek;as ehsk iKdk j? ns/ gzikp oki Gk;ak n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzL 5) dh Xkok 6^T nXhB fJj T[; dk ;Zsk:[es gkm ;wfMnk ikt/rk. Gkr 1 gzikp ;oeko ekB{zBh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr nfX;{uBk fwsh 20 nr;s, 2025 BzL 29$GHeH$2025H^gzikp w?vhe/no ;/tk ftneshnK ns/ w?vhe/no ;/tk ;z;EktK dh ;[oZfynk (;zgZsh B{z fjz;k ns/ B[e;kB s'A o'eEkw) n?eN, 2008 dk gzikph nB[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqek;as ehsk iKdk j? ns/ gzikp oki Gk;ak n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzL 5) dh Xkok 6^T nXhB fJj T[; dk ;Zsk:[es gkm ;wfMnk ikt/rk. DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS NOTIFICATION The 20th August, 2025 No. 29/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Punjab Protection of Medicare Service Persons and Medicare Service Institutions (Prevention of Violence and Damage to Property) Act, 2008 is hereby published under the authority of the Governor of Punjab and shall be deemed to be the authoritative text thereof in Punjabi under section 6-A of the Punjab Official Language Act, 1967 (Punjab Act No. 5 of 1967). gzikp w?vhe/no ;/tk ftneshnK ns/ w?vhe/no ;/tk ;z;EktK dh ;[oZfynk (;zgZsh B{z fjz;k ns/ B[e;kB s'A o'eEkw) n?eN, 2008 (2008 dk gzikp n?eN BzL 26) gzikp oki ftZu w?vhe/no ;/tk ftneshnK ns/ w?vhe/no ;/tk ;z;EktK dh ;[oZfynk ns/ ;zgZsh B{z fjz;k ns/ B[e;kB s'A o'eEkw bJh T[gpzX eoB ns/ fJ; Bkb ;pzXs iK T[; d/ nB[;zre wkwfbnK bJh fJZe n?eN. Gkos rDoki d/ T[Bkjmt/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[nkok j/m^fby/ nB[;ko fJj n?eN pD/L^ 1H (1) fJ; n?eN B{z gzikp w?vhe/no ;/tk ftneshnK ns/ w?vhe/no ;/tk ;z;EktK dh ;[oZfynk (;zgZsh B{z fjz;k ns/ B[e;kB s'A o'eEkw) n?eN, 2008 fejk ik ;e/rk. (2) fJj s[ozs Bkcaia j't/rk. ;zy/g BK ns/ nozG. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 344 2H fJ; n?eN ftZu, i/eo gq;zr j'o soQK Bk b'V/,^ (T) “w?vhe/no ;/tk ;z;Ek@ dk wsbp j? fJZe ;z;Ek i' w?vhe/no ;/tk ;z;Ek ftZu iK w'pkJhb w?vheb :{fBN okjhA iK w?vheb e?AgK dk gqpzX eoe/ w?vhe/no ;/tk gqdkB eodh j? i' e/Adoh ;oeko iK oki ;oeko iK ;EkBe p"vh d/ ezNo'b nXhB j? fi; ftZu fpwko d/ fJbki dh ;j{bs bJh e'Jh gqkJht/N j;gskb ;akwb j? ns/ T[jBK d/ oZyD iK mfjoD bJh tofsnk iKdk j?, e'Jh gqkJht/N iD/gk xo, fiZE/ n"osK B{z nkw s"o *s/ pZu/ d/ iBw iK fJ; Bkb ;pzXs fe;/ th uhia d/ ;pzX ftZu ;{se ns/ iD/ g/ s'A gfjbK ns/ iD/g/ s'A pknd dh d/yGkb d/ gq:'iB bJh gqkgs ehsk iKdk j? ns/ mfjokfJnk iKdk j? ns/ e'Jh gqkJht/ N Bof;zr j'w i' fe;/ th fpwkoh, ;ZN iK ewia'oh s'A ghVs ftneshnK d/ oZyD ns/ fojkfJ;a bJh tofsnk iKdk j? iK tos/ ikD bJh fusts j?, Gkt/A T[j ;oho iK fdwkr dh j't/, ns/ Bof;zr iK d'tK dk fJbki gqdkB eodk j? ns/ fJ; ftZu okiah j' oj/ b'eK dk j'w ;akwb j?l (n) w?vhe/no ;/tk ;z;Ek d/ ;pzX ftZu “w?vhe/no ;/tk ftnesh@ ftZu j/m^fby/ ;akwb j'Dr/,^ (i) ofi;No;[ adk w?vheb gq ?eNh;aBo, ofi;NoP[dk gq?eNh;aBo ns/ gq?eNh;aBo, i' w?vhe/no ;/tk ;z;Ek ftZu ezw eod/ j'Dl (ii) Bo;l (iii) ;jkfJe Bo; ns/ dkJhl (iv) Bo;^dkJhl (v) f;ybkJh gqkgs dkJhl (vi) w?vheb ftfdnkoEhl (vii) Bof;zr ftfdnkoEhl (viii) g?ok w?vheb ekw/l ns/ (ix) b'VhAdhnK ;/tktK gqdkB eoB bJh w?vhe/no ;/tk ;z;Ek d[nkok f;ZX/ iK nf;ZX/ s"o *s/ brkJ/ rJ/ j'o ;Nkca iK ekw/l gfoGk;aktK. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 345 ftnkfynkH^ fJ; n?eN d / g q: 'iB bJh, ofi;NP[dk w?vheb gq?eNh;aBo, w?vheb gq?eNh;aBo, gq?eNh;aBo, Bo;, ;jkfJe Bo; ns/ dkJh, ns/ f;ybkJh gqkgs dkJh, gdK d/ T[jh wsbp j'Dr/, i' T[jBK B{z gzikp w?vheb ofi;NoheoB n?eN, 1916, gzikp Bo; ofi;NoheoB n?eN, 1932, gzikp nk:[ot?fde ns/ :{BkBh gq?eNh;aBo n?eN, 1963 ns/ gzikp j'fwUg?fEe gq?eNh;aBo n?eN, 1965 ftZu fdZs/ rJ/ jBl (J) “w?vheb ftfdnkoEh@ dk wsbp j? fJZe ftfdnkoEh, i' vkeNoh g/;a/ ftZu f;ybkJh iK nfXn?B eo fojk j?l (;) “w'pkJhb w?vheb :{fBN@ dk wsbp j? vkeNoh T[geoDK Bkb b?; fJZe n?Ap{b?A; i' w?vhe/no ;/tktK gqdkB eoB bJh tosh iKdh j't/l (j) “Bof;zr ftfdnkoEh@ dk wsbp j? fJZe ftfdnkoEh, i' Bof;zr g/;a/ ftZu f;ybkJh iK nfXn?B eo fojk j?l (e) “ngokXh@ dk wsbp j? e'Jh ftnesh, i' iK sK y[d iK ftneshnK iK ;zrmB d/ fe;/ ;w{j d/ w?Apo iK B/sk ti'A fjz;k eodk j? iK eoB dh e'f;a;a eodk j? iK ;afj fdzdk j? iK GVekT[Adk j?l (y) “g?ok w?vheb ekwk@ dk wsbp j? T[j ftnesh, i' w?vhe/no ;/tktK gqdkB eoB tkb/ w?vhe/no ;/tk ftnesh dh ;jkfJsk eodk j?l (r) “;zgZsh@ ftZu u[ZethA ns/ nu[ZethA d't/A fe;w dh ;zgZsh ;akwb j't/rhl ns/ (x) “fjz;k@ dk wsbp j? e'Jh nfijk ezw, i' fe;/ th B[e;kB, ;ZN iK ihtB B{z yso/ ftZu gkT[Adk j?, fe;/ th w?vhe/no ;/tk ftnesh B{z w?vhe/no ;/tk ;z;Ek ftZu nkgDh fvT{Nh fBGkT[D ftZu o[ektN gkT[Adk j? iK o'edk j? iK w?vhe/no ;/tk ;z;Ek ftZu ;zgZsh B{z B[e;kB gj[zukT[Adk j?. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 346 3H w?vhe/no ;/tk ;z;Ek ftZu fe;/ w?vhe/no ;/tk ftnesh fto[ZX fjz;k dh e'Jh th ekotkJh iK ;zgZsh B{z B[e;kB gj[zukT[D dh wBkjh j't/rh. 4H fJZe ngokXh, i' fJ; n?eN d/ T[gpzXK dh T[bzxDk eoe/ e'Jh th ezw eodk j?, B{z e?d dh i' fJZe ;kb sZe tX ;edh j? iK ia[owkB/ dh i' gzikj jiko o[gJ/ sZe tX ;edk j? iK d'tK Bkb, ;iak fdZsh ikt/rh. 5H fJ; n?eN nXhB ehsk frnk e'Jh th nXokX ;wkfJs:'r ns/ iawkBs^n:'r j't/rk ns/ gfjb/ doi/ d/ fBnKfJe w?fi;No/N dh ndkbs d[nkok ftukoD:'r j't/rk. 6H (1) Xkok 4 ftZu T[fbys ehsh rJh ;iak s'A fJbktk, ngokXh B[e;kB gj[zukJ/ rJ/ vkeNoh T[geoDK ik ;zgZsh B{z j'J/ jkB dh yohd ehws dk d[ZrDk ia[owkBk th d/D dk Gkrh j't/rk, i' fe Xkok 5 ftZu jtkbk ehsh rJh ndkbs d[nkok fBoXkos ehsk ikt/. (2) i/, ngokXh B/ T[g^Xkok (1) nXhB brkfJnk frnk vzB ndk BjhA ehsk j?, sK fJj G'A wkbhJ/ d/ pekJ/ d/ s"o s/ t;{fbnk ikt/rk. 7H fJ; n?eN d/ T[gpzX sZs;w/A Bkcaia fe;/ j'o ekB{zB d/ T[gpzXK s'A fJbktk j'Dr/. d/ftzdo e[wko r[gsk, ekB{zBh w;aho, gzikp ;oeko, ekB{zBh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr. fjz;k dh wBkjh. vzB. ngokX dk ;wkfJs nfXeko. ;zgZsh B{z j'J/ B[e;kB bJh jkB dh t;{bh. n?eN dk fe;/ j'o ekB{zB dk nbgD eoB tkbk Bk j'Dk. 3484/8-2025/Pb. Govt. Press, S.A.S. Nagar PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 347 Gkr 1 gzikp ;oeko ekB{zBh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr nfX;{uBk fwsh 20 nr;s, 2025 BzL 30$GHeH$2025H^ ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh n?eN, 2016 dk gzikph nB[tkd okigkb gzikp dh ;sk Bkb gqek;as ehsk iKdk j? ns/ gzikp oki Gk;ak n?eN, 1967 (1967 dk gzikp n?eN BzL 5) dh Xkok 6^T nXhB fJj T[; dk ;Zsk:[es gkm ;wfMnk ikt/rk. DEPARTMENT OF LEGAL AND LEGISLATIVE AFFAIRS NOTIFICATION The 20th August, 2025 No. 30/L.C./2025.- The Translation in Punjabi of the Sri Guru Ram Das University of Health Sciences Act, 2016 is hereby published under the authority of the Governor of Punjab and shall be deemed to be the authoritative text thereof in Punjabi under section 6-A of the Punjab Official Language Act, 1967 (Punjab Act No. 5 of 1967). ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh n?eN, 2016 (2016 dk gzikp n?eN BzL 43) gzikp oki ftZu f;js ftfrnkB d/ y/so ftZu f;Zfynk, nfXnkgB, ftZfdnk, y'i, f;ybkJh ns/ ;ko/ gZXoK dhnK ;pzXs ;orowhnK dh ftt;Ek eoB ns/ fJ; Bkb ;pzXs iK T[; d/ nB[;zre wkwfbnK d/ gq:'iBK Bkb ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh d/ BK Bkb ikDh ikD tkbh fJZe :{Bhtof;Nh ;Ekgs ns/ fBrws eoB bJh fJZe n?eNl id'A fe ;';kfJNh ofi;No/;aB n?eN, 1860 (1860 dk XXI) nXhB ofi;NoPa[dk ;qh r[o{ okwdk; dkB^nkXkoh j;gskb, Nq;N tZb'A gzikp fBZih :{Bhtof;Nh Bhsh, 2010 d/ nkXko s/ gzikp oki ftZu ;t?^ftZsh g';aD Bkb f;js ftfrnkB d/ ;ko/ gZXoK s/ ;ko/ ;w:'rsk torK ftZu ftt;Ek eoB ;pzXh :{Bhtof;Nh ;Ekgs eoB bJh oki ;oeko B{z sithia g/;a ehsh rJh ;hl PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 348 id'A fe oki ;oeko T[es do;kJh rJh T[go'es Nq;N dh sithia B{z fXnkB Bkb ftukod/ j'J/, fJ; Bshi/ s/ gj[zuh fe T[es Nq;N :{Bhtof;Nh ;Ekgs eoB ns/ T[; B{z ubkT[D d/ :'r j? ns/ fJ; nB[;ko jh oki ;oeko tZb'A do;kJh rJh fBZih :{Bhtof;Nh ;Ekgs eoB bJh T[BQK dh sithia gqtkB eo bJh rJh j?l ns/ id'A fe T[es jtkbk ehs/ rJ/ jkbksK ftZu, T[go'es do;kJ/ rJ/ gq:'iBK bJh ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh dh ibdh ;EkgBk eoBh T[fus ;wMh iKdh j?. Gkos rDoki d/ ;skjNt/A ;kb ftZu gzikp oki d/ ftXkB wzvb d[nkok j/m fby/ nB[;ko fJj n?eN pD/L^ 1H (1) fJ; n?eN B{z ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh n?eN, 2016 fejk ik ;e/rk. (2) fJj ;oekoh riaN ftZu gqek;as j'D dh sohe s'A Bkcaia ns/ gqGkth j't/rk. 2H fJ; n?eN ftZu, i/eo gq;zr j'o soQK Bk b'V/,^ (T) ‘nekdfwe e"A;b* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dh nekdfwe e"A;bl (n) ‘nEkoNhnK* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnKl (J) ‘gqpzX^p'ov* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk gqpzX p'ovl (;) ‘nfXn?B p'ov* dk wsbp j? ;ak;e p"vh d[nkok rms ehsh rJh fJZe p"vhl (j) ‘e?Ag;* dk wsbp j? i[VtK y/so fi; ftZu :{Bhtof;Nh ;fEs j?l (e) ‘u/now?B* dk wsbp j? Nq;N dk u/now?Bl (y) ‘uK;bo* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk uK;bol (r) ‘w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekohl (x) ‘vhB* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk vhBl (C) ‘;ak;e p"vh* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dh ;ak;e p"vhl ;zy/g BK ns/ nozG. gfoGk;aktK. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 349 (u) ‘nkJhHn?ZBH;hH* dk wsbp j? Gkosh Bof;zr e"A;bl (S) ‘;z;Ek* dk wsbp j? e?Ag; nzdo :{Bhtof;Nh d[nkok, ubkJh ik ojh iK gqpzX ehsh rJh, e'Jh ;z;Ek iK ekbi iK nekdfwe e/Ado (i' fe fe;/ th BK Bkb ikfDnk iKdk j't/)l (i) ‘n?ZwHnkJhH;hH* dk wsbp j? Gkos dh w?vheb e"A;bl (M) ‘w[eZoo* dk wsbp j? gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d[nkok w[eZoo ehsk frnkl (R) ‘ofi;Noko* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk ofi;Nokol (N) ‘oki ;oeko* dk wsbp j? gzikp oki dh ;oekol (m) ‘gqftXkBK*, ‘nkovhB?A;K* ns/ ‘ftfB:wK* dk wsbp j? fJ; d[nkok fJ; n?eN nXhB pDkJ/ :{Bhtof;Nh d/ ‘gqftXkB*, ‘nkovhB?A;* ns/ ‘ftfB:w*l (v) ‘nfXnkge*, fi; ftZu gq'c?a;o, ohvo n?;';hJ/N gq'ca?;o, ;jkfJe gq'ca?;o, b?euoko ns/ e'Jh nfijk d{;ok ftnesh i' :{Bhtof;Nh ftZu f;Zfynk fdzdk j?, ;akwb jBl (Y) ‘Nq;N* dk wsbp j? ;';kfJNh ofi;Nq/;aB n?eN, 1860 (1860 dk XXI) nXhB ofi;No;a[dk ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh Nq;Nl (D) ‘:{Bhtof;Nh* dk wsbp j? fJ; n?eN dh Xkok 3 nXhB ;Ekgs ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nhl (s) ‘tkJh;^uK;bo* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk tkJh;^uK;bol ns/ (E) ‘ftfiaNo* dk wsbp j? :{Bhtof;Nh dk ftfiaNo. 3H (1) gzikp oki ftZu ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh d/ BK Bkb fJZe gqkJht/N :{Bhtof;Nh ;Ekgs ehsh ikt/rh. (2) :{Bhtof;Nh fJ; n?eN d/ T[gpzXK dh nB[;kosk ftZu Nq;N d[nkok ubkJh ns/ T[; d[nkok T[;dk gqpzX ehsk ikt/rk. (3) :{Bhtof;Nh T[g^Xkok (1) ftZu fiaeo ehs/ BK d[nkok fJZe :{Bhtof;Nh dh ;EkgBk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 350 fBrws p"vh j't/rh ns/ fJ; dk ;dhth T[sokfXeko j't/rk ns/ fJ; dh fJZe ;KMh w[jo j't/rh. fJ; e'b u[ZethA ns/ nu[ZethA d't/A soQK dhnK ;zgZshnK B{z nois eoB, XkoB eoB ns/ T[; dk fBp/Vk eoB ns/ w[nkfJdk eoB dh ;aesh j't/rh ns/ T[es BK Bkb T[j dktk eo ;e/rh ns/ T[; s/ dktk ehsk ik ;e/rk. (4) :{Bhtof;Nh dk w[Zy dcaso wfjsk o'v, tZbjk, ;qh nzfwqs;o fty/ j't/rk. (5) :{Bhtof;Nh ;t?̂ ftZs g';aD j't/rh ns/ fJj oki ;oeko gk;'A e'Jh rqKN iK fe;/ j'o ftZsh ;jkfJsk gqkgs eoB bJh jZedko BjhA j't/rh. 4H :{Bhtof;Nh d/ j/m^fby/ T[d/;a j'Dr/,^ (i) iao{osK nB[;ko ns/ fit/A :{Bhtof;Nh d[nkok w?vheb f;Zfynk dhnK ;kohnK ftXhnK okjhA iao{oh ;wfMnk ikt/, i' GftZy ftZu T[Go ;ed/ jB iK ;[;zrs pD ;ed/ jB, f;js ftfrnkB d/ ;ko/ ftf;anK ftZu ;ko/ gZXoK s/ f;Zfynk, nfXnkgB, ftZfdnk, y'i ns/ f;ybkJh gqdkB eoBkl (ii) w?vheb ns/ ;pzXs y/soK ftZu g/Av{ ftfdnkoEhnK d/ nekdfwe NhfunK B{z gqc[Zbs eoBkl (iii) T[d:'r nkXkos nfXnkgB, f;ybkJh ns/ y'i d/ ft;sko gq'rokwK B{z nkgD/ fiazw/ b?Dk ns/ ;wki d/ ftek; ftZu :'rdkB d/D dh fdq;aNh s'A o[iarko :'r j[Bo gqdkB eoBkl (iv) frnkB, p[ZXh ns/ ;wM dh y'i, f;oiDk, T[ZBsh ns/ gq;ko eoB bJh ftt;Ek eoBkl (v) nekdfwe T[d:'r ;pzX bJh w[Zy T[d:'fre xokfDnK B{z e?Ag; ftZu T[jBK d/ ;zpzXs fBrws ;z;EktK B{z ;Ekgs eoB bJh T[s;akfjs ns/ gq/fos eoBkl (vi) frnkB dk gq;ko eoBk sK i' fJ; B{z ;wki dh jo ;q/aDh sZe gj[zu:'r pDkfJnk ik ;e/l ns/ (vii) nfij/ ;G ekoiK B{z eoBk fit/A fe :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z tXktk d/D bJh iao{oh iK tKSDh j'D. :{Bhtof;Nh d/ T[d/;a. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 351 5H :{Bhtof;Nh dhnK j/m^fbyhnK ;aeshnK ns/ ekieko j'Dr/ i' fe T[; d[nkok iK T[; d/ nfXekohnK ns/ nEkoNhnK d[nkok tos'A ehshnK ikDrhnK ns/ fBGkJ/ ikDr/, noEksL^ (i) nfXn?B, nfXnkgB, f;ybkJh, y'i, w;ato/ d/ e'o;K B{z Pa[o{ eoB ;pzXh (gkmeqw B{z ngDkT[D ns/ fJ; B{z nkX[fBe pDkT[D ;w/s) ns/ fJBQK e'o;K Bkb ;pzXs nkBbkJhB f;Zfynk d/ sohfenK ;w/s, otkfJsh ns/ Bkb^Bkb Bt/A BthBekoh sohfenK okjhA ;zpZXheoB gqdkB eoB bJh ;ko/ T[gkn eoB/ ns/ ftt;EktK eoBhnKl (ii) vkeNo/N, wk;Noia, fvrohnK, fvgb'w/ ns/ ;oNhfce/N gqdkB eoBk iK d/D bJh gqhfynktK eotkT[DhnKl (iii) fit/A th :{Bhtof;Nh d[nkok fJ; d/ e?Ag; iK fJ; dhnK ;z;EktK B{z b'VhAdk j't/ T[; nB[;ko gq'ca?;o, n?;';hJ/N gq'ca?;o, ;jkfJe gq'ca?;o, ohvo, b?euoko iK fJ; d/ pokpo d/ fe;/ j'o nj[d/ B{z ;z;fEs ns/ gqdkB eoBk ns/ nfij/ ftneshnK dh fB:[esh eoBhl (iv) ca?b'f;agK, tiahca/, ftfdnkoEh^tiahcak, gqdo;aBh ;z;fEs eoBk ns/ d/Dk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/l (v) T[BQK ftfdnkoEhnK B{z fiBQK tZb'A fe;/ d{;oh wkBsk gqkgs :{Bhtof;Nh, p'ov iK gfo;ad iK Gkos ftZu fe;/ j'o ;aestkB nEkoNh s'A nzf;ae iK g{oB s"o s/ e'o; g{o/ ehs/ rJ/ jB, T[jBK dhnK fvrohnK, fvgb'w/ ns/ ;oNhfce/NK B{z pokposk gqdkB eoBhl (vi) go;go nkXko s/ d{;ohnK :{Bhtof;NhnK dh s[bBk ftZu d'joh fvroh, fvgb'wk iK ;oNhfce/N gqdkB eoB/l (vii) e/Adoh bkfJpo/oh, ftGkrh bkfJpq/ohnK, nikfJp^xo ns/ ;wtosh wkwfbnK B{z ;Ekgs eoBkl (viii) gzikp fBZih f;js ftfrnkB ftZfdne ;z;EktK (dkyb/ dk ftfB:w, cah; dk fB:s j'Dk ns/ okytKeoB pDkT[Dk) n?eN, 2006 d/ nB[;ko cah;K ns/ j'o yofunK dh wzr eoBh ns/ fJeZmk eoBkl :{Bhtof;Nh dhnK ;aeshnK ns/ ekieko. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 352 (ix) :{Bhtof;Nh d/ gZy ftZu pDkJ/ rJ/ Nq;N ns/ fJzv'w?AN d/ cazvK B{z XkoD eoBk, T[; dk gqpzX eoBk ns/ T[BQK dh tos'A eoBkl (x) wkB^noE fvrohnK ;z;fEs ns/ gqdkB eoBk, fit/A fe w[eZoo ehsk ikt/l (xi) nekdfwe T[Zswsk d/ ekoiK B{z SkgDk ns/ gqek;as eoBk ns/ T[Zswsk dhnK u/noK ;Ekgs eoBkl (xii) ;wki d/ ftZfdne s"o s/ gZSV/ ;so ftZu f;js$w?vheb ftZfdne ;j{bsK d/ gq;ko bJh ft;a/;a T[gkn eoBkl (xiii) y/vK B{z T[s;akfjs ns/ gqc[Zbs eoBkl (xiv) seBheh, gqpzXeh, wfB;Nhohnb ns/ j'o iao{oh nk;kwhnK dh f;oiBk eoBk ns/ T[BQK s/ fB:[eshnK eoBkl (xv) n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ w?vheb f;Zfynk Bkb ;pzXs fe;/ j'o o?r{b/Noh p"vhnK ns/ w?vheb f;Zfynk Bkb ;pzXs j'o e/Adoh iK oki J/iz;h gk;'A rqKNK gqkgs eoBhnKl (xvi) :{Bhtof;Nh bJh T[Xko b?Dk ns/ g/;arh oew B{z gqkgs eoBk ns/ XB fJeZmk eoBkl (xvii) y/shpkVh, T[d:'r ns/ eko'pko d/ pko/ go;go s"o s/ ;theko:'r fBpzXBK ns/ ;aosK *s/ y'i gq'i?eNK dk fiazwk b?Dkl (xviii) w;atok ;/tktK w[jZJhnk eoBkl (xix) :{Bhtof;Nh d/ ftfdnkoEhnK, nfXnkgeK ns/ eowukohnK dh ;ya;hns ftek; bJh gkmeqw s'A pkjobhnK ;orowhnK B{z T[s;akfjs eoBk ns/ gqc[Zbs eoBkl (xx) :{Bhtof;Nh ftZu fBfjs iK :{Bhtof;Nh Bkb ;pzXs fe;/ u[ZethA ns/ nu[ZethA ;zgZsh B{z yohdDk, nois eoBk ns/ gZN/ s/ b?Dk iK ofjB eoBk ns/ fe;/ th u[ZethA ns/ nu[ZethA ;zgZsh B{z t/uDk, gZN/ s/ d/Dk, ofjB eoBk, jZE pdbh eoBk ns/ fJzsekb eoBkl (xxi) ftfdnkoEhnK dhnK tZy^tZy Pq/DhnK bJh cah; YKuk w[eZoo eoBkl (xxii) go;go s"o *s/ ;theko:'r fBpzXBK ns/ ;aosK s/ j'o ;z;EktK Bkb fwbtosB ukj[Dkl PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 353 (xxiiii) n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ w?vheb f;Zfynk Bkb ;pzXs fe;/ j'o o?r{b/Noh p"vhnK d[nkok T[fbys ehs/ rJ/ wkgdzvK nB[;ko :{Bhtof;Nh d/ eowukohnK ns/ nfXnkgeK dhnK sBykjK, fwjBskB/ ns/ wkD^GZs/ B{z fB;afus eoBk, fBoXkos eoBk ns/ T[jBK B{z w[jZJhnk eotkT[Dkl (xxiv) ;t?^gqwkDB eoBk fi; B{z oki ;oeko iK oki ;oeko d[nkok pDkJh rJh fe;/ j'o p"vh gk;'A fe;/ nkfrnk, gqtkBrh, b;z;, ;oNhfce/N, fJsokiajhDsk ;oNhfce/N iK nfXeko gqkgs eoB s'A S'N fdZsh ikt/rhl (xxv) :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z f;o/ ukVQB bJh gqftXkB, nkovhB?A; ns/ ftfB:w pDkT[D/l ns/ (xxvi) nfij/ j'o ;G ekoi eoBk, i' :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z nZr/ tXkT[D bJh iao{oh iK tKSBh j' ;ed/ j'D. 6H (1) :{Bhtof;Nh nkgD/ e?Ag;K d/ nzdo jh nkgDh nfXekosk dh tos'A eo/rh. (2) :{Bhtof;Nh T[BQK ftZfdne iK g/;a/to ;z;EktK B{z nkgD/ Bkb ;zpZX eo/rh fijVhnK e?Ag; nzdo Nq;N d[nkok ;Ekgs ehshnK, ubkJhnK iKdhnK jB iK T[jBK dk gqpzX ehsk iKdk j? fiBQK pkps Nq;N d[nkok ft;a/;a ca?;bk fbnk iKdk j?. 7H (1) :{Bhtof;Nh d/ j/m^fby/ nfXekoh j'Dr/, noEksL^ (i) ftfiaNol (ii) uK;bol (iii) tkJh;^uK;bol (iv) ofi;Nokol (v) c?ebNhnK d/ vhBl (vi) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekohl ns/ (vii) :{Bhtof;Nh d/ nfij/ j'o nfXekoh, fit/A fe gqftXkBK d[nkok :{Bhtof;Nh d/ nfXekoh n?bkB/ ikD. :{Bhtof;Nh dh nfXekosk. :{Bhtof;Nh d/ nfXekoh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 354 8H (1) gzikp dk okigkb :{Bhtof;Nh dk ftfiaNo j't/rk. (2) ftfiaNo fvrohnK ns/ fvgb'w/ gqdkB eoB bJh :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB dh gqXkBrh eo/rk. (3) ftfiaNo B{z :{Bhtof;Nh d/ wkwfbnK ;pzXh e'Jh th ;{uBk b?D dk nfXeko j't/rk. (4) ftfiaNo, uK;bo Bkb w;atok eoe/, nfij/ ftnesh d[nkok fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh e'Jh j'o rZb eotk ;e/rk, fit/A fe T[j :{Bhtof;Nh d/ gqpzXeh, nekdfwe iK ekoiekoh wkwfbnK d/ ;zpzX ftZu fBod/;a d/ ;edk j't/. (5) ftfiaNo, jo/e wkwb/ ftZu, fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh e'Jh j'o rZb eotkT[D d/ nkgD/ fJokd/ ;pzXh :{Bhtof;Nh B{z B'fN; d/t/rk ns/ fijh fe ;{os j't/, :{Bhtof;Nh nkgDk fJZe gqshfBX fB:[es eo/rh, i' nfij/ fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh e'Jh j'o rZb eoB d/ ;w/A jkiao oj/rk. (6) ftfiaNo nfij/ fBohyD, SkDphD, g[ZS f̂rZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb d/ BshfinK pko/ tkJh;^uK;bo B{z ;{fus eo ;e/rk ns/ tkJh;^uK;bo ftfiaNo d/ ftukoK Bkb nfijh ;bkj *s/, i' ftfiaNo tZb'A fdZsh rJh j't/, ns/ nfijh ;bkj s/ ehsh rJh ekotkJh ;pzXh ;ak;e p"vh B{z ;{uBk d/t/rk. (7) tkJh;^uK;bo ftfiaNo B{z T[; fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb iK nfijh jh fe;/ j'o rZb, fijh fe ;{os j't/, d/ pko/ :{Bhtof;Nh d[nkok ehsh rJh ekotkJh iK sithia ehsh rJh ekotkJh pko/ ;{fus eo/rk. (8) i/ oki ;oeko b'e fjZs ftZu :{Bhtof;Nh iK T[; dhnK ;z;EktK Bkb ;pzXs fe;/ wkwb/ pko/ fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^ gVskb, fijh fe ;{os j't/, eotkT[Dh w[Bk;p ;wMdh j? sK oki ;oeko d[nkok fJ; pko/ ftfiaNo B{z jtkbk ehsk ikt/rk, i' uK;bo Bkb w;atok eoe/, nfij/ fBohyD, SkDphD, g[ZS^frZS, ;ot/yD iK iKu^gVskb eotkJ/rk. 9H (1) u/now?B, :{Bhtof;Nh dk uK;bo j't/rk ns/ uK;bo, ftfiaNo dh r?o^jkiaoh ftZu :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB dh gqXkBrh eo/rk. (2) uK;bo ;ak;e p"vh dk u/now?B j't/rk ns/ T[j nkgD/^nkg iK :{Bhtof;Nh dh ;pzXs nEkoNh dh f;cako;a s/ :{Bhtof;Nh d/ eowukohnK uK;bo. ftfiaNo. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 355 ns/ nfXekohnK dhnK ;kohnK fB:[eshnK, BkwiadrhnK, jNkfJnk ikDk, w[nZsbhnK ns/ w[V^pjkbhnK eoB dh gqtkBrh d/t/rk. (3) uK;bo :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK nfXekoh tZb'A bJ/ rJ/ fe;/ th ca?;b/ B{z ;'X iK T[; B{z gosk ;e/rk ns/ nkgDhnK ;aeshnK dh nkgD/̂ nkg iK fe;/ j'o soQK tos'A eod/ j'J/ :{Bhtof;Nh d/ ekieko d/ ;[:'r ;zukbB B{z uZbd/ oZyD bJh ;ko/ b'VhAd/ ezw eo ;e/rk. (4) uK;bo e'b :{Bhtof;Nh d/ T[d/;aK B{z nZr/ tXkT[D ns/ fJ; Bkb nB[;zre fe;/ wkwb/ ;pzXh nfij/ j'o ;ko/ ekoi eoB dhnK ;aeshnK j'DrhnK ns/ uK;bo tZb'A bJ/ rJ/ ;ko/ c?a;b/ nzfsw j'Dr/ ns/ :{Bhtof;Nh Bkb ;pzXs ;kfonK bJh pzXBekoh j'Dr/. (5) i/, uK;bo dh okJ/ ftZu, :{Bhtof;Nh iK fe;/ nfXekoh iK nEkoNh dk e'Jh ca?;bk, fJ; n?eN iK gqftXkBK iK nkovhB?A;K iK ftfB:wK nXhB ;"AghnK rJhnK ;aeshnK s'A pkjo j? iK T[; dk :{Bhtof;Nh d/ fjZsK s/ gqshe{b gqGkt g?D dh ;zGktBk j? sK T[j nfij/ nfXekoh iK nEkoNh B{z gzdoK fdBK dh w[Zds d/ nzdo^nzdo fJ; d/ ca?;b/ B{z ;'XD bJh ej/rk ns/ nfXekoh iK nEkoNh tZb'A nfij/ ca?;b/ ftZu g{oB s"o s/ iK nzf;ae s"o s/ ;'X eoB s'A fJBeko eoB iK gzdoK fdB dh w[Zds d/ nzdo^nzdo T[; s/ e'Jh ca?;bk b?D ftZu n;cab ofjD dh ;{os ftZu uK;bo dk ca?;bk nzfsw j't/rk. (6) i/ fe;/ th ;w/A fe;/ gqshp/Bsh d/ gqkgs j'D *s/ iK j'o soQK uK;bo B{z fJj gqshs j[zdk j? fe :{Bhtof;Nh d/ tkJh;^uK;bo iK e'Jh j'o nfXekoh tZb'A,^ (T) fJ; n?eN nXhB iK j'o soQK T[; s/ no'g/ rJ/ fe;/ eosZt B{z fBGkT[D ftZu e'skjh ehsh rJh j?l iK (n) e'Jh ekotkJh fJ; sohe/ Bkb ehsh rJh j? i' fe :{Bhtof;Nh d/ fjZsK d/ gqshe{b j?l iK (J) :{Bhtof;Nh d/ wkwfbnK dk gqpzXB eoB ftZu n;woZE j?, sK uK;bo fJ; sZE d/ j[zfdnK j'fJnK th fe T[; nfXekoh dh nT[X r[iaoh BjhA j?, fbysh j[ewK d[nkok ekoB dZ;d/ j'J/ tkJh;^uK;bo iK ;pzXs nfXekoh B{z nfijh sohe s'A nkgDk nj[dk SZvD dh b'VBk eo ;edk j?, fit/A j[ewK ftZu T[fbys ehsk ikt/. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 356 tkJh;^uK;bo iK ;pzXs nfXekoh tZb'A T[; T[fbys ehsh rJh sohe s'A nkgDk nj[dk SZfvnk frnk ;wfMnk ikt/rkL gozs{ nfijk e'Jh th j[ew gk; BjhA ehsk ikt/rk id'A sZe nfijh ekotkJh sithias eoB d/ nkXkoK pko/ tkJh;^uK;bo B{z iK ;pzXs nfXekoh B{z ;z;{fus BjhA ehsk iKdk ns/ T[; B{z T[; s/ ;[DtkJh dk tkip w"ek BjhA fdZsk iKdk. 10H (1) tkJh;^uK;bo ;ak;e p"vh tZb'A f;cako;a ehs/ rJ/ fszB ftneshnK d/ g?Bb ftZu'A uK;bo d[nkok fB:[es ehsk ikt/rk. (2) fe;/ th ftnesh B{z tkJh;^uK;bo ti'A fB:[es BjhA ehsk ikt/rk, id'A sZe fe T[; e'b nfijhnK :'rsktK Bk j'D i' n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ w?vheb f;Zfynk Bkb ;pzXs fe;/ j'o o?r{b/Noh p"vhnK d[nkok T[fbys ehshnK rJhnK j'D. (3) tkJh;^uK;bo ;w[Zu/ o{g ftZu :{Bhtof;Nh dk fJzukoi j't/rk i' fe :{Bhtof;Nh d/ wkwfbnK s/ nkw fBrokBh ns/ ezNo'b oZy/rk ns/ :{Bhtof;Nh dhnK tZy^tZy nEkoNhnK d/ ca?;fbnK B{z sewhb eo/rk. (4) ftfiaNo ns/ uK;bo dh r?o^jkiaoh dh ;{os ftZu tkJh;^uK;bo :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB dh gqXkBrh eo/rk. (5) tkJh;^uK;bo nfijhnK ;aeshnK dh tos'A ns/ nfij/ ekiekoK B{z fBGkJ/rk, fit/A fe w[eZoo ehsk ikt/. 11H (1) ofi;Noko, uK;bo d[nkok ;ak;e p"vh tZb'A f;cako;a ehs/ rJ/ fszB ftneshnK d/ g?Bb ftZu'A fB:[es ehsk ikt/rk. (2) fe;/ th ftnesh B{z ofi;Noko ti'A fB:[es BjhA ehsk ikt/rk id'A sZe fe T[; e'b nfijhnK :'rsktK Bk j'D i' n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ w?vheb f;Zfynk Bkb ;pzXs fe;/ j'o o?r{b/Noh p"vhnK d[nkok T[fbys ehshnK rJhnK j'D. (3) ofi;Noko :{Bhtof;Nh bJh ns/ T[;d/ BfwZs ;ko/ w[nkfJfdnK s/ d;yas eo/rk ns/ ;ko/ d;skt/iK iK foekov B{z gqwkDhe eo/rk. (4) ofi;Noko ;ak;e p"vh, gqpzXeh p'ov ns/ nekdfwe e"A;b dk w?Apo^;eZso j't/rk, gozs{ T[; e'b t'N dk nfXeko BjhA j't/rk. tkJh;^uK;bo. ofi;Noko. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 357 (5) ofi;Noko, nfijhnK j'o ;aeshnK dh tos'A ns/ nfij/ j'o ekieko fBGkJ/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. 12H (1) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh uK;bo d[nkok nfij/ sohe/ Bkb fB:[es ehsk ikt/rk, fit/A w[eZoo ehsk ikt//. (2) e'Jh th ftnesh T[d'A sZe w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh d/ s"o s/ fB:[esh bJh :'r BjhA j't/rk id'A sZe T[; B/ Gkosh ukoNov b/ykeko ;z;Ek d[nkok fbnk frnk ukoNov b/ykekoh N?;N gk; Bk ehsk j't/. (3) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh nfij/ ekieko fBGkJ/rk ns/ nfijhnK ;aeshnK dh tos'A eo/rk, fit/A w[eZoo ehshnK ikD. 13H (1) :{Bhtof;Nh T[; d/ ekieko d/ ;[:'r ;zukbB bJh/, nfij/ j'o nfXekoh fB:[es eo ;edh j?, fit/A fJj iao{oh ;wM/. (2) :{Bhtof;Nh d/ nfij/ j'o nfXekohnK B{z fB:[es eoB dk sohek ns/ T[jBK dhnK ;aeshnK ns/ ekieko nfij/ j'Dr/, fit/A w[eZoo ehs/ ik ;ed/ j'D. 14H :{Bhtof;Nh dhnK j/m^fbyhnK nEkoNhnK j'DrhnK, noEksL^ (i) ;ak;ae p"vhl (ii) gqpzX^p'ovl (iii) nekdfwe e"A;bl ns/ (iv) nfijhnK j'o nEkoNhnK, fit/A gqftXkBK d[nkok :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK n?bkBhnK rJhnK j'D. 15H (1) :{Bhtof;Nh dh ;ak;e p"vh j/m^fby/ ftneshnK s'A fwb e/ pD/rh, noEksL^ (T) uK;bol L u/now?B (n) tkJh;^uK;bol L w?Apo (J) Nq;N tZb'A Bkwiad ehs/ fszB ftnesh, fiBQK L w?Apo ftZu'A d' T[Zx/ w?vheb$f;js ftfrnkB ;ak;asoh j'Dr/l (;) vkfJo?eNo, y'i ns/ w?vheb f;Zfynk L w?Apo (vhHnkoHn?ZwHJhH) iK T[; dk gqshfBX i' fe ;z:[es vkfJo?eNo d/ nj[d/ s'A EZb/ dk Bk j't/l w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh. j'o nfXekoh. :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK. ;ak;e p"vh . PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 358 (j) uK;bo d[nkok Bkwiad ehsk frnk fJZe ftZsh L w?Apo wkfjol (e) ;eZso, T[u/oh f;Zfynk ftGkr, gzikp ;oeko L w?Apo iK T[; dk gqshfBX i' fe ;z:[es ;eZso d/ nj[d/ s'A EZb/ dk Bk j't/l (y) ;eZso, gzikp ;oeko, w?vheb f;Zfynk ns/ y'i ftGkr iK T[; dk gqshfBX, i' fe ;z:[es ;eZso d/ nj[d/ s'A EZb/ dk Bk j't/l ns/ (r) uK;bo Bkb w;atok eod/ j'J/ ;eZso, T[u/oh L w?Apo f;Zfynk ftGkr, gzikp ;oeko d[nkok Bkwiad ehsk frnk fJZe T[Zxk f;Zfynk^;ak;asoh. (2) ;ak;e p"vh :{Bhtof;Nh dh ;ot^T[Zu p"vh j't/rh. fJj j/m^ fby/ ekieko fBGkJ/rh, noEksL^ (T) gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d/ nB[;oD ftZu :{Bhtof;Nh d/ ekiekoK B{z ezNo'b eoB bJh fBod/;a d/D/ ns/ nkw fBrokBh gqdkB eoBkl (n) :{Bhtof;Nh dhnK j'o nEkoNhnK d/ ca?;fbnK dh Biao;kBh eoBh i/ T[j gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d/ T[gpzXK d/ nB[o{g Bk j'Dl (J) :{Bhtof;Nh dh ;bkBk fog'oN ns/ piN B{z gqtkB eoBkl (;) :{Bhtof;Nh d[nkok ngDkJhnK ikD tkbhnK ft;sfos BhshnK B{z fB:s eoBkl ns/ (j) nfijhnK j'o ;aeshnK dh tos'A eoBh, fit/A gqftXkBK d[nkok w[eZoo ehshnK ikD. (3) ;ak;e p"vh e?bzvo ;kb ftZu xZN'^xZN d' tko fJeZsosk eo/rh. (4) ;ak;e p"vh dh fJeZsosk bJh xZN' xZN e'ow gzi dk j't/rk. 16H (1) gqpzX^p'ov j/m^fby/ w?ApoK s'A fwb e/ pD/rk, noEksL^ (T) uK;bo iK T[; dk Bkwiadl u/nogo;B (n) tkJh;^uK;bol w?Apo gqpzX^p'ov. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 359 (J) Nq;N d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/, Nq;N d/ d' w?Apo w?Apol (;) oki ;oeko d/ gqshfBX ti'A w?vheb f;Zfynk w?Apo (vhHnkoHn?ZwHJhH) Bkb ;pzXs vkfJo?eN'o/N dk vkfJo?eNol (j) Nq;N d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ fszB ftnesh i' Nq;N d/ w?Apo BjhA jBl w?Apo (e) Nq;N d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/, nfXnkgeK ftZu'A d' ftneshl w?Apo (y) uK;bo d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ d' nfXnkge. w?Apo (2) gqpzX^p'ov nfijhnK ;aeshnK dh tos'A eo/rk ns/ nfij/ ekieko fBGkJ/rk, fit/A fe w[eZoo ehsk ikt/. (3) gqpzX^p'ov e?bzvo ;kb ftZu xZN'̂ xZN d' tko fJeZsosk eo/rk. (4) gqpzX^p'ov dh fJeZsosk bJh xZN' xZN e'ow gzi dk j't/rk. 17H (1) nekdfwe e"A;b j/m^fby/ w?ApoK s'A fwbe/ pD/rh, noEksL^ (T) tkJh;^uK;bol u/nogo;B (n) oki ;oeko d[nkok T[; d/ gqshfBX ti'A w?Apo Bkwiad ehsk frnk w?vheb ns/ f;js ftfrnkB d/ y/so dk fJZe T[Zxk nekdfwe ftneshl ns/ (J) nfij/ j'o w?Apo, fit/A w[eZoo ehsk ikt/. w?Apo (2) nekdfwe e"A;b :{Bhtof;Nh dh w[Zy nekdfwe p"vh j't/rh ns/ fJj fJ; n?eN, gqftXkBK, nkovhB?A;K ns/ ftfB:wK d/ T[gpzXK d/ skp/, :{Bhtof;Nh dhnK nekdfwe BhshnK ftZu skbw/b eo/rh ns/ T[BQK s/ nkw fBrokBh oZy/rh. (3) nekdfwe e"A;b dh fJeZsosk dk e'ow nfijk j't/rk, fit/A w[eZoo ehsk frnk j't/. 18H (1) ftZs ew/Nh j/m^fby/ w?ApoK s'A fwb e/ pD/rh, noEksL^ (i) tkJh;^uK;bol u/nogo;B nekdfwe e"A;b. ftZs ew/Nh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 360 (ii) vhB nekdfwe wkwb/l w?Apo (iii) ofi;Nokol w?Apo (iv) Nq;N d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ d' ftnesh, fiBQK ftZu'A fJZe ftZsh wkfjo j't/rkl ns/ w?Apo (v) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh. w?Apo^;eZso (2) Nq;N d[nkok Bkwiad ehs/ rJ/ w?Apo d' ;kb dh w[Zds bJh nj[dk XkoB eoBr//. 19H (1) w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh b'VhAd/ d;skt/iK Bkb, :{Bhtof;Nh dk ;bkBk piN fsnko eotkJ/rk ns/ T[; B{z gqtkBrh bJh ftZs ew/Nh B{z g/;a eo/rk. w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh :{Bhtof;Nh dh ;bkBk nkwdB ns/ yofunK d/ b/y/ th fsnko eotkJ/rk ns/ fJ; ;pzXh ftZs ew/Nh tZb'A fB:[es ehs/ rJ/ ukoNov b/ykeko d[nkok fJ; dk nkfvN eotkJ/rk. (2) T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk fdZs/ nB[;ko :{Bhtof;Nh dh nkwdB ns/ yofunK d/ nkfvN ;pzXh B'N Bkb ftZs ew/Nh d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ piN, B{z uK;bo dh gqtkBrh bJh T[; nZr/ g/;a ehsk ikt/rk. (3) ftZs ew/Nh :{Bhtof;Nh d/ ftZsh wkwfbnK s/ uK;bo Bz{ ;bkj d/t/rh. 20H Xkok 14 d/ yzv (iv) nXhB nEkoNhnK dh pDso, rmB, ;aeshnK ns/ ekieko nfij/ j'Dr/, fit/A w[eZoo ehs/ ikD. 21H e'Jh ftnesh :{Bhtof;Nh dh fe;/ p"vh iK nEkoNhnK dk w?Apo j'D d/ Bkekpb j' ikt/rk, i/ T[j,^ (i) ftrV^fus j? ns/ fe;/ ;aestkB ndkbs d[nkok nfijk n?bkfBnk j'fJnk j?l iK (ii) fJZe nw[Zes fdtkbhnk j?l iK (iii) fe;/ ;dkukoe froktN ftZu gbu/ ngokX bJh f;ZX^d';a mfjokfJnk frnk j? l iK ftZs ew/Nh d/ ekieko. j'o nEkoNhnK. nEkoNh iK p"vh dh w?Apof;aZg bJh BkekpbhnsK. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 361 (iv) fe;/ th o{g ftZu fe;/ gqhfynk dk ;zukbD eoB ftZu fe;/ nDT[fus nkuoD Bkb yfus j'D eoe/ iK T[; B{z tXktk d/D ekoB ;iak^:kcask j' frnk j?. 22H :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK p"vh d[nkok ehsk frnk e'Jh ekoi iK ekotkJhnK f;oca fJ; ekoB BkikfJia BjhA j'DrhnK fe^ (T) nEkoNh iK p"vh ftZu e'Jh EK ykbh j? iK T[; d/ rmB ftZu e'Jh so[ZNh j?l iK (n) T[; d/ w?Apo ti'A ekoi eo oj/ fe;/ ftnesh dh Bkwiadrh iK fB:[esh ftZu e'Jh so[ZNh iK p/ekfJdrh j?l iK (J) nfij/ ekoi iK ekotkJh ftZu e'Jh so[ZNh iK p/ekfJdrh j? i' wkwb/ d/ r[DK s/ gqGkt BjhA gkT[Adh. 23H i/ :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK p"vh ftZu fe;/ w?Apo dh w"s j' ikD ekoB iK T[; d/ n;shca/ iK nj[d/ s'A jNkJ/ ikD ekoB iK fi; ;woZEk ftZu T[; B{z fB:[es iK Bkwiad ehsk frnk ;h T[; ;woZEk ftZu spdhbh j' ikD ekoB e'Jh nk;kwh ykbh j[zdh j? sK T[; nEkoNh iK p"vh d[nkok fi; tZb'A nfij/ w?Apo dh fB:[esh iK Bkwiadrh ehsh rJh ;h, fizBh S/sh ;zGt j' ;e/ T[; nk;kwh B{z Gfonk ikt/rkL gozs{ :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK p"vh d/ w?Apo dh ;zeNekbh yakbh j'Jh nk;kwh s/ Bkwiad iK fB:[es ehsk frnk nfijk ftnesh, w?Apo dh pkeh ofjzdh fwnkd bJh jh nEkoNh iK p"vh d/ w?Apo d/ nj[d/ s/ pfDnk oj/rk fi; dh EK s/ T[; B{z fB:[es iK Bkwiad, fijh fe ;{os j't/, ehsk frnk j?. 24H :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK iK nfXekoh nfijhnK ew/NhnK dk rmB eo ;ed/ jB, i' nfijhnK ew/NhnK d[nkok ft;a/;a ezw B{z eoB bJh iao{oh j' ;edhnK jB. nfijhnK ew/NhnK dk rmB ns/ eosZt nfij/ j'Dr/, fit/ w[eZoo ehs/ ik ;eD. 25H fJ; n?eN ftZu doi fe;/ rZb d/ j[zfdnK j'fJnK th, Nq;N 11thA ns/ 12thA iwks d/ xZN'̂ xZN gzikj ftfdnkoEhnK B{z w[cas f;Zfynk d/D bJh fJZe ft;a/;a ;e{b ubkJ/rk, fi; ftZu w[cas fojkfJ;a ns/ w[cas y[oke dh ;j{bs th ;akwb j't/rh. ftfdnkoEhnK dk dkyabk r[DK d/ nkXko s/ ehsk ikt/rk. ykbh EktK ekoB ekoiK iK ekotkJhnK dk BkikfJia Bk j'Dk. ;zeNekbh yakbh j'JhnK nk;kwhnK B{z GoBk. ew/NhnK. ftfdnkoEhnK ƒ w[|s f;Zfynk d/D bJh ftP/P ;e{b ubkT[Dk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 362 26H (1) ;ak;e p"vh, ;w/A^;w/A s/, gqftXkB pDk ;e/rh iK T[BQK ftZu ;'X iK T[BQK B{z fBo;B eo ;e/rh. (2) gqftXkB iK T[; ftZu ehsh rJh e'Jh ;'X iK T[; dk fBo;B uK;bo dh gqtkBrh b'V/rk. (3) fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, gqftXkB j/m^fby/ ftf;anK bJh T[gpzX eo ;eDr/, noEksL^ (i) :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK ns/ j'o p"vhnK, i' ;w/A^;w/A s/ rms ehshnK rJhnK j'D, d/ rmB, ;aeshnK ns/ ekiekol (ii) tkJh;^uK;bo dh fB:[esh d/ fBpzXB ns/ ;aosK ns/ T[; dhnK ;aeshnK ns/ ekiekol (iii) ofi;Noko ns/ w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh dh fB:[esh dk sohek, fBpzXB ns/ ;aosK ns/ T[BK dhnK ;aeshnK ns/ ekiekol (iv) j'o nfXekohnK ns/ nfXnkgeK dh fB:[esh dk sohek, fBpzXB ns/ ;aosK ns/ T[BK dhnK ;aeshnK ns/ ekiekol (v) :{Bhtof;Nh d/ eowukohnK d/ ;/tk d/ fBpzXB ns/ ;aosKl (vi) :{Bhtof;Nh, nfXekohnK, nfXnkgeK, eowukohnK ns/ ftfdnkoEhnK ftueko MrV/ dh ;{os ftZu ;kb;h iakpskl (vii) wkB^noE fvrohnK gqdkB eoBkl (viii) ftfdnkoEhnK B{z fNT{;aB cah; dh ndkfJrh s'A S'N d/Dh ns/ T[BQK B{z tiahca/ ns/ c?b'f;agK gqdkB eoBkl (ix) (T) dkyab/ ok;aNoh :'rsk^ew^gqt/;a gqhfynk (n?ZBJhJhNh) iK wkB:'r ;[gohw e'oN d/ fd;ak^fBod/;aK d/ wZd/Biao e/Adoh ;oeko d[nkok ;zukbs$f;cako;a ehs/ rJ/ fe;/ j'o N?;N d/ nkXko *s/ ehs/ ikDr/. (n) ;hNK d/ okyt/AeoB B{z ftfB:w eoBkl (x) tZy^tZy e'o;K ftZu ;hNK dh frDshl ns/ (xi) fJ; n?eN nXhB e'Jh j'o wkwb/ fiBQK bJh gqftXkB pDkT[D/ b'VhAd/ j'D. gqftXkB pDkT[D dh ;aesh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 363 (4) uK;bo dh gqtkBrh s'A pknd, :{Bhtof;Nh d/ gqftXkBK B{z oki ;oeko B{z T[;dh gqtkBrh bJh g/;a ehsk ikt/rk. (5) oki ;oeko :{Bhtof;Nh tZb'A g/;a ehs/ rJ/ gqftXkBK s/ ftuko eo/rh ns/ fpBK o{gG/d s'A iK nfij/ o{gG/d eod/ j'J/, i/ e'Jh j'D, fit/A fe T[j iao{oh ;wMdh j't/, T[; B{z gqtkBrh d/t/rh ns/ gqftXkBK B{z :{Bhtof;Nh B{z tkg; G/i d/t/rh. (6) :{Bhtof;Nh, ;ak;e p"vh dh gqtkBrh Bkb, oki ;oeko d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ gqftXkBK s/ nkgDh ;fjwsh ;z;{fus eo/rh, ns/ i/ :{Bhtof;Nh oki ;oeko d[nkok ehs/ rJ/ e[ZM iK ;ko/ o{gG/dK B{z gqGkth pDkT[D dh fJZSk BjhA oZydh sK T[j fJ; d/ ekoB th d/ ;e/rh. (7) oki ;oeko d[nkok gqftXkBK B{z nzsw o{g ftZu gqtkB eoB s'A fgZS'A, fJjBK B{z :{Bhtof;Nh d/ ;oekoh riaN ftZu gqek;as ehsk ikt/rk. (8) fJ; soQK pDkJ/ rJ/ gqftXkBK B{z oki ;oeko dh gqtkBrh s'A fpBK ;'fXnk BjhA ikt/rk. 27H (1) ;ak;e p"vh ;w/A^;w/A s/ nkovhB?A; pDk ;e/rh iK T[BQK ftZu ;'X eo ;e/rh iK T[BK B{z fBo;s eo ;e/rh. (2) jo/e pDkJ/ rJ/ nkovhB?A; iK T[; ftZu ehsh rJh e'Jh ;'X iK T[; B{z fBo;s eoB s/ uK;bo dh gqtkBrh b'VhAdh j't/rh. (3) fJ; n?eN d/ T[gpzXK d/ skp/, nkovhB?A; j/m^fby/ ftf;anK bJh T[gpzX eo ;eDr/, noEksL^ (i) :{Bhtof;Nh ftZu ftfdnkoEhnK dk dkybk ns/ T[; nB[;ko T[BK d/ BK ofi;No ftZu uVQkT[Dkl (ii) :{Bhtof;Nh dhnK fvrohnK, fvgb'w/ ns/ ;oNhfce/NK bJh fB:s ehs/ ikD tkb/ nfXn?B e'o;l (iii) fvrohnK, fvgb'w/, ;oNhfce/NK ns/ j'o nekdfwe T[gkXhnK ;pzXhl (iv) :{Bhtof;Nh d/ tZy^tZy e'o;K, gqhfynktK, fvrohnK ns/ fvgb'fwnK dhnK bJhnK ikD tkbhnK cah;Kl (v) c?b'̂ tiahc/, tiahc/, ftfdnkoEh^tiahc//, swr/ ns/ fJBkw nkovhB?A; pDkT[D dh ;aesh. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 364 d/D bJh ;aosKl (vi) gohfynktK dk ;zukbD, fi; ftZu gohfynk b?D tkbhnK p"vhnK, gohfyneK ns/ wkvo/NoK d/ nj[d/ d/ fBpzXB ns/ fB:[esh dk sohek ns/ eosZtK pko/ ehs/ T[gpzX ;akwb jBl (vii) :{Bhtof;Nh ftZu ftfdnkoEhnK bJh j';Nb dhnK ;j{bsK dhnK ;aosKl (viii) :{Bhtof;Nh d/ ftfdnkoEhnK fto[ZX nB[;ak;aBh ekotkJh eoBhl (ix) fe;/ j'o p"vh dh f;oiDk, ouBk ns/ ekieko, fijVk :{Bhtof;Nh d/ fwnko B{z ;[XkoB bJh iao{oh ;wfMnk iKdk j?l (x) j'o :{Bhtof;NhnK ns/ ;z;EktK Bkb fwb e/ ezw eoB ns/ ;fj:'r d/D dk sohekl ns/ (xi) fJ; n?eN iK fJ; nXhB pD/ gqftXkBK nB[;ko fe;/ j'o wkwb/ fiBK bJh nkovhB?A;K d[nkok T[gpzXs ehsk ikDk b'VhAdk j't/. (4) uK;bo dh gqtkBrh s'A pknd, :{Bhtof;Nh d/ nkovhB?A; oki ;oeko B{z gqtkBrh bJh g/;a ehs/ ikDr/. (5) :{Bhtof;Nh d[nkok g/;a ehs/ rJ/ nkovhB?A;K s/ oki ;oeko ftuko eo/rh ns/ fpBK o{gG/dK s'A iK nfij/ o{gG/d Bkb, i/ e'Jh j'D, fit/A fe T[j iao{oh ;wMdh j't/, T[; B{z gqtkBrh d/t/rh ns/ T[BQK B{z tkg; :{Bhtof;Nh B{z G/i d/t/rh. (6) :{Bhtof;Nh, ;ak;e p"vh dh gqtkBrh Bkb, oki ;oeko d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ nkovhB?A;K s/ nkgDh ;fjwsh ;z;{fus eo/rh ns/ i/ :{Bhtof;Nh oki ;oeko d[nkok ehs/ rJ/ e[ZM iK ;ko/ o{gG/dK B{z gqGkth pDkT[D dh fJZSk BjhA oZydh sK T[j fJ; d/ ekoB th d/ ;e/rh. (7) oki ;oeko d[nkok nkovhB?A;K B{z nzfsw o{g ftZu gqtkB eoB s'A fgZS'A, fJjBK B{z :{Bhtof;Nh d/ ;oekoh riaN ftZu gqek;as ehsk ikt/rk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 365 (8) fJ; soQK pDkJ/ rJ/ nkovhB?A;K B{z oki ;oeko dh gqtkBrh s'A fpBK ;'fXnk BjhA ikt/rk. 28H (1) ;ak;e p"vh ;w/A^;w/A s/ ftfB:w pDk ;e/rh iK T[BQK ftZu ;'X eo ;e/rh iK T[jBK B{z fBo;s eo ;e/rh. (2) jo/e ftfB:w iK T[; ftZu ehsh rJh e'Jh ;'X iK T[BQK B{z fBo;B eoB s/ uK;bo dh gqtkBrh b'VhAdh j't/rh. (3) uK;bo dh gqtkBrh s'A pknd, :{Bhtof;Nh d/ ftfB:w oki ;oeko B{z gqtkBrh bJh g/;a ehs/ ikDr/. (4) oki ;oeko :{Bhtof;Nh tZb'A g/;a ehs/ rJ/ ftfB:wK s/ ftuko eo/rh ns/ fpBK o{gG/dK s'A iK nfij/ o{gG/d Bkb, i/ e'Jh j'D, fit/A fe T[j iao{oh ;wMdh j't/, T[; B{z gqtkBrh d/t/rh ns/ ftfB:wK B{z :{Bhtof;Nh B{z G/i d/t/rh. (5) :{Bhtof;Nh, ;ak;e p"vh dh gqtkBrh Bkb, oki ;oeko d[nkok gqtkB ehs/ rJ/ ftfB:wK s/ nkgDh ;fjwsh ;z;{fus eo/rh ns/ i/ :{Bhtof;Nh oki ;oeko d[nkok ehs/ rJ/ e[ZM iK ;ko/ o{gG/dK B{z gqGkth pDkT[D dh fJZSk BjhA j't/rh sK T[j fJ; d/ ekoB th d/ ;e/rh. (6) oki ;oeko d[nkok ftfB:wK B{z nzfsw o{g ftZu gqtkB eoB s'A fgZS'A, fJBQK B{z :{Bhtof;Nh d/ ;oekoh riaN ftZu gqek;as ehsk ikt/rk. (7) fJ; soQK pDkJ/ rJ/ ftfB:wK B{z oki ;oeko dh gqtkBrh s'A fpBK ;'fXnk BjhA ikt/rk. 29H (1) :{Bhtof;Nh B{z e'Jh th fvrohnK d/D dh wBkjh j't/rh i' n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ w?vheb f;Zfynk ;pzXh fe;/ th j'o o?r{b/Noh p"vh iK e/Adoh ;oeko d[nkok fJ; d/ pokpo dh rms ehsh rJh p"vh tZb'A wkBsk gqkgs BjhA j?. (2) :{Bhtof;Nh bJh n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ w?vheb f;Zfynk ;pzXh fe;/ th j'o o?r{b/Noh p"vh, :{Bhtof;Nh rqKN; efw;aB (fBZih :{Bhtof;NhnK ftZu fwnkoK dh ;EkgBk ns/ ;zGkb) ftfB:w, 2003, iK n?ZwH;hHnkJhH, nkJhHn?ZBH;hH ns/ fe;/ j'o o?r{b/Noh p"vhnK d[nkok gqkJht/N :{Bhtof;NhnK bJh pDkJ/ rJ/ e'Jh j'o ftfB:wK dh gkbDk eoBh bkiawh j't/rh. ftfB:w pDkT[D dh ;aesh. :{Bhtof;Nh tZb'A ftfB:ws p"vhnK d/ fB:wK, ftfB:wK nkfd dh gkbDk eoBk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 366 30H (1) :{Bhtof;Nh dk fJZe nkw czav j't/rk, fi; ftZu ok;ah iwQK eotkJh ikt/rh,^ (T) :{Bhtof;Nh d[nkok gqkgs ehshnK rJhnK ch;K ns/ j'o ukofiial (n) :{Bhtof;Nh d[nkok w;ato/ s'A ns/ nkgD/ fiazw/ bJ/ rJ/ j'o ezwK s'A gqkgs ehsh rJh e'Jh nkwdBl (J) fe;/ ;oekoh ns/ r?o^;oekoh cazv J/iz;hnK s'A y'i gq'i?eNK bJh :{Bhtof;Nh d[nkok fe;/ ;kXB s'A gqkgs ehs/ rJ/ czav ns/ rqKNKl (2) nkw czav dh tos'A j/m^fby/ gq:'iBK bJh j't/rh, noEksL^ (T) :{Bhtof;Nh d[nkok T[mkJ/ rJ/ eofianK B{z ftnkia d/ ukofiia ;w/s tkg; ndkfJrh eoB bJhl (n) :{Bhtof;Nh d/ XBXkw dh ;zGkb bJhl (J) cazv d/ nkfvN d/ yaou/ dh ndkfJrh bJhl (;) fe;/ dkt/ iK ekotkJhnK d/ yaofunK dh g{osh eoB bJhl (j) :{Bhtof;Nh d/ nfXekohnK ns/ eowukohnK dhnK sBykjK ns/ GZfsnK dh ndkfJrh bJh ns/ nfij/ fe;/ nfXekoh ns/ eowukoh B{z fe;/ bkG dh ndkfJrh eoB bJhl (e) :{Bhtof;Nh dhnK nEkoNhnK, ew/Nh iK p'ov d/ w?ApoK d/ :ksok ns/ j'o GZfsnK dh ndkfJrh eoB bJhl (y) ;wki d/ nkofEe s"o s/ ewia'o tor Bkb ;pzXs ftfdnkoEhnK iK ;fj:'rh y'iekoK iK f;fynkoEhnK, fijh fe ;{os j't/, iK nfij/ n?tkov gqkgs eoB bJh fe;/ gkso ftfdnkoEh B{z ca?b'f;aZgK, tiahca/, ;jkfJsk ns/ j'o n?tkovK dh ndkfJrh eoB bJhl (r) :{Bhtof;Nh d[nkok T[mkJ/ rJ/ fe;/ you/ dh ndkfJrh eoB bJhl nkw cazv. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 367 (x) :{Bhtof;Nh d/ gq:'iB bJh G'A nois eoB iK fe;/ fe;w d/ ftek; d/ ezw iK nfij/ fe;/ j'o ekoiK d/ ;pzX ftZu ndkfJrh eoB bJhl (C) Nq;N d[nkok :{Bhtof;Nh dh ;EkgBk ns/ T[; B{z ubkT[D bJh T[mkJ/ rJ/ eofianK ns/ fJ; bJh ehs/ rJ/ fBt/;aK dh tkg; ndkfJrh eoB bJh ns/ g{zih d/ yaou/ dh ndkfJrh eoB bJhl (u) :{Bhtof;Nh d[nkok bJ/ rJ/ w;ato/ d/ ezw Bkb ;pzXs ukofiia ns/ yofunK dh ndkfJrh bJhl ns/ (S) Nq;N d[nkok iK :{Bhtof;Nh bJh iK fJ; d/ BfwZs fe;/ you/, sBykjK, eoK, d/DdkohnK dh ndkfJrh eoB bJh. 31H :{Bhtof;Nh dh nkwdB ns/ yofunK d/ b/y/ :{Bhtof;Nh d/ ukoNov b/ykeko d[nkok nkfvN ehs/ ikDr/ ns/ T[j b/y/ w[Zy ftZs ns/ b/yk nfXekoh d[nkok ;kb ftZu fJZe tkoh gq;ak;eh p"vh B{z T[; dh gqtkBrh bJh g/;a ehs/ ikDr/. 32H :{Bhtof;Nh fSwkjh^do^fSwkjh iK ;bkBk, fijh fe ;{os j't/, gqhfynktK dh n;EkJh nB[;{uh fsnko ns/ gqek;as eo/rh fi; ftZu jo/e nekdfwe ;?;aB dh ;a[o{nks ftZu eotkJhnK ikD tkbhnK tZy^tZy nekdfwe ;orowhnK ;akwb jB, gqzs{ fJj ebzvo ;kb d/ nr;s d/ 30t/A fdB s'A pknd BjhA j't/rh. ftnkfynkL^ ‘gqhfynktK dh nB[;{uh*, dk wsbp j? jo/e g/go d/ nozG d/ ;w/A, fdB ns/ sohe pko/ t/ot/ fdzdh ;wK^;koDh, fijVh gqhfynktK dh ;ehw dk fjZ;k j? fi; ftZu fttjkoe gqhfynktK ns/ ia[pkBh gqhfynktK, i/ e'Jh j'D, ;akwb jB. 33H (1) :{Bhtof;Nh, fJZe yak; e'o; dh gqhfynk dh nkyoh sohe s'A gzskbh fdB dh w[Zds d/ nzdo fJ; d[nkok ;zukbs ehshnK rJhnK gqhfynktK d/ Bshi/ n?bkB eoB dk :sB eo/rh, gqzs{ fJj fe;/ th jkbs ftZu T[es sohe s'A ;Zm fdBK s'A pknd BjhA j'Dr/. ;kbkBk fog'oN. gqhfynktK. BshfinK dk n?bkB eoBk. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 368 (2) e'Jh gqhfynk iK fe;/ th gqhfynk dk Bshik f;oca fJ; ekoB eoe/ BkikfJia x'f;as BjhA ehsk ikt/rk fe :{Bhtof;Nh d[nkok gqhfynktK dh nB[;{uh dk nB[;oD BjhA ehsk frnk j?. 34H :{Bhtof;Nh dh eBt'e/;aB jo/e nekdfwe ;kb ftZu fvrohnK, fvgb'w/, ;oNhfce/NK iK e'Jh j'o nekdfwe T[gkXhnK gqdkB eoB bJh iK sohe/ ftZu fe;/ j'o gq:'iB bJh, fit/A w[eZoo ehsk frnk j't/, nk:'fis ehsh ikt/rh. 35H i/ fe;/ ftnesh d/ :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK j'o p"vh dk w?Apo j'D ;pzXh T[;dh fB:[esh iK jZe d/ pko/ e'Jh MrVk g?dk j[zdk j? sK nfijk MrVk uK;bo B{z G/fink ikt/rk, fi; s/ T[;dk ca?;bk nzfsw ns/ pzXBekoh j't/rk. 36H i/ fJ; n?eN d/ fe;/ T[gpzXK B{z gqGkth pDkT[D ftZu e'Jh emBkJh g?dk j[zdh j? sK oki ;oeko uK;bo Bkb w;atok eoe//, ;oekoh riaN ftZu gqek;as j[ew d[nkok, nfij/ T[gpzX pDk ;e/rh i' fJ; n?eN d/ T[gpzXK Bkb n;zrs Bk j'D ns/ i' T[j nfijh emBkJh B{z d{o eoB bJh iao{oh ;wM/L gozs{ fJ; n?eN d/ nozG dh sohe s'A d' ;kb dh w[Zds r[iaoD fgZS'A fJ; Xkok nXhB e'Jh nfijk j[ew BjhA ehsk ikt/rk. 37H fJ; n?eN iK gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK ftZu ehs/ T[gpzXK d/ nB[;oD ftZu B/e^Bhsh Bkb ehsh rJh iK ehsh ikDh fusts fe;/ rZb bJh :{Bhtof;Nh d/ fe;/ nfXekoh iK eowukoh d/ fto[ZX e'Jh dktk iK j'o ekB{zBh ekotkJh BjhA j' ;e/rh. 38H fJ; n?eN ns/ fJ; nXhB pDkJ/ rJ/ gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK ftZu doi fe;/ rZb d/ j[zfdnK j'fJnK th, Nq;N, cazvK dh T[gbZpXsk j'D d/ skp/, fJ; n?eN iK gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK d/ T[gpzXK B{z f;o/ ukVQB d/ gq:'iBK bJh, :{Bhtof;Nh d/ ;ko/ ekoi iK fe;/ fJZe ekoi dk fB;skok eo ;edk j? ns/ T[; gq:'iB bJh, id'A sZe nfijh nEkoNh j'Ad ftZu BjhA nk iKdh iK e'Jh nfijk nfXekoh fB:[es BjhA j' iKdk, Nq;N nfijhnK ;aeshnK dh tos'A eo ;edk j? ns/ nfij/ eosZtK B{z fBGk ;edk j? fijV/ fJ; n?eN iK nfij/ gqftXkBK, nkovhB?A;K iK ftfB:wK d[nkok :{Bhtof;Nh dh fe;/ nEkoNh iK nfXekoh d[nkok fBGkJ/ ikD/ j[zd/ jB. eBt'e/;aB. ;pzXs nEkoNhnK ns/ p"vhnK d/ MrV/. emBkJhnK d{o eoB dh ;aesh. B/e^Bhsh Bkb ehsh ekotkJh dk pukT[. nzsoekbh T[gpzX. PUNJAB GOVT. GAZ.(EXTRA), AUGUST 21, 2025 (SRVN 30, 1947 SAKA) 369 3484/8-2025/Pb. Govt. Press, S.A.S. Nagar 39H (1) ;qh r[o{ okwdk; f;js ftfrnkB :{Bhtof;Nh nkovhB?A;, 2016 (2016 dk gzikp nkovhB?A; BzL 7) fJZE/ fBo;s ehsk iKdk j?. (2) nfij/ fBo;B d/ j[zfdnK j'fJnK th, T[g^Xkok (1) ftZu jtkbk ehs/ rJ/ nkovhB?A; nXhB ehsh rJh e'Jh rZb iK e'Jh ekotkJh fJ; n?eN nXhB ehsh rJh ;wMh ikt/rh. d/ftzdo e[wko r[gsk, ekB{zBh w;aho, gzikp ;oeko, ekB{zBh ns/ ftXkfBe eko^ftjko ftGkr. fBo;B ns/ pukT[.